Συνεντευξη [Q&A] με την ομαδα Hatari για την παρασταση ‘Αϊτη, μια performance για την Ιστορια’

Σας καλωσορίζουμε στο Sin Radio! (Ρητορικές ερωτήσεις) Αν ρωτήσουμε κάποιον, πού βρίσκεται η Αϊτή πόσες πιθανότητες έχουμε να δώσει σωστή απάντηση; Πόσοι είχαν ακούσει για αυτήν την χώρα πριν τους φονικούς σεισμούς που την έπληξαν; Πόσοι από τότε ασχολήθηκαν μαζί της και πόσοι γνωρίζουν ότι ήταν από τα πρώτα κράτη που βοήθησαν έμπρακτα τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821; (Τέλος ρητορικών ερωτήσεων)

Γιατί επιλέχθηκε η Αϊτή ως τίτλος, για την παράστασή σας και δεν διαλέξατε κάποιο άλλο ιστορικό γεγονός, πιο “αναγνωρίσιμο;”

Η Αϊτή, με τη θερμή επιστολή του προέδρου της, Ζαν Πιερ Μπουαγιέ, τον Ιανουάριο του 1822, γίνεται η πρώτη χώρα που αναγνωρίζει επίσημα την ελληνική επανάσταση του 1821, ευχόμενη ελευθερία, ισότητα και μακροημέρευση στους πολίτες της Ελλάδας.

Το παραπάνω γεγονός, σε συνδυασμό με την εκπληκτική ιστορία των Αϊτινών εθελοντών που χάθηκαν στο υπερατλαντικό ταξίδι, μας έκαναν να σκεφτούμε την Αϊτή, ως την εξωτική ”νονά” του νέου Ελληνικού κράτους και κατ’ επέκταση ιδανικό τίτλο-έναυσμα για μία παράσταση που εξετάζει και ερευνά την Ιστορία του.

Από μία άλλη οπτική, επίσης, η έρευνα και η ”βουτιά” στην Ιστορία και το παρελθόν μοιάζει με υπερατλαντικό ταξίδι προς μακρινούς και άγνωστους προορισμούς.

”Είναι η Ιστορία μία εξωτική χώρα;”

Η ιστορία είναι αυτή που γράφουν τα σχολικά βιβλία, αυτή που μας διηγούνται οι οικογένειες, αυτή που γράφουν διάφοροι ιστορικοί; Τελικά, τα ιστορικά γεγονότα έχουν αντικειμενική ή υποκειμενική προσέγγιση και εσείς πώς αντιμετωπίσατε όσα πραγματεύεστε στο έργο σας; Επίσης, λένε “όποιος δε γνωρίζει το παρελθόν του, πεθαίνει”… η ερώτηση μου είναι, το οποιοδήποτε παρελθόν, όσες σκοτεινές γωνίες κι αν έχει, ή το στρογγυλεμένο που μας πουλάνε;

”Υπάρχει μία Ιστορία ή πολλές;”

Η Ιστορία έχει, σαφώς, πολλαπλές οπτικές και αναγνώσεις. Αυτό το χαρακτηριστικό της την καθιστά πρόσφορο πεδίο εκμετάλλευσης και διαστρεβλώσεων· όμως, την ίδια ώρα, αυτή η πολυπρισματικότητά της την κάνει και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Κατά τη γνώμη μου, η αποδοχή ότι η Ιστορία εμπεριέχει, από την φύση της, διαφορετικές οπτικές είναι πιο σημαντικό από την ανάδειξη της μίας ιστορικής δογματικής ”αλήθειας”.

Επίσης, από την μία πλευρά, έχουμε την ακαδημαϊκή Ιστορία, την Ιστορία των ιστορικών, με όλες τις διαφορετικές οπτικές και δυναμικές της. Από την άλλη, έχουμε τη ”δημόσια Ιστορία” (ή δημόσιες χρήσεις της Ιστορίας), η οποία έχει ταλαιπωρηθεί αρκετά από οπαδισμούς και κομματικές σκοπιμότητες. Μεταξύ αυτών των δύο περιοχών υπάρχει σαφώς όσμωση και σε, πολλές περιπτώσεις, ειδικά στην εποχή μας, την εποχή των νέων τεχνολογιών, τα όρια αρχίζουν να εφάπτονται.

Η παράσταση, λοιπόν, αντλεί υλικό από την πρώτη (ακαδημαϊκές πηγές, ιστορικά βιβλία, κλπ.), όχι για να δώσει απαντήσεις ή να κάνει μάθημα ιστορίας, αλλά για να ανοίξει κλειστά κουτάκια της δημόσιας συζήτησης για την Ιστορία, να θέσει προβληματισμούς και ερωτήματα, να δώσει χώρο και δικαίωμα ύπαρξης στις διαφορετικές οπτικές και εν τέλει να φωνάξει: ”η Ιστορία είναι συναρπαστική!”

Όλα τα παραπάνω, κατά την γνώμη μου, είναι η καλύτερη ”προστασία” από τις ”στρογγυλεμένες” αλήθειες που αναφέρατε. Και ποιος ξέρει, ίσως, η παραπάνω θέαση να μας προσφέρει και μία μικρή αίσθηση αποδοχής της ανθρώπινης περιπέτειας (ένα ακόμα είδος γιόγκα ίσως; History yoga;), αλλά και ένα τρόπο να δούμε αυτά που συμβαίνουν δίπλα μας.

Η νεοελληνική ιστορία, που αποτελεί τον πυρήνα της παράστασης, συχνά αναφέρεται από κάποιους σαν ένα σύγχρονο έπος, που οι Έλληνες πρωταγωνιστές είναι οι πιο λαμπεροί, όμορφοι, έξυπνοι κ.τ.λ., σε σχέση με τους λοιπούς θιασώτες, που πάντα έχουν τα 7 κακά της μοίρας τους· μονάχα που όλοι οι άλλοι προχωράνε κι εμείς μένουμε πίσω… Αυτό το δεδομένο πώς το αξιολογήσατε και πώς το παρουσιάζετε;

Θα σας φαινόταν επαρκές αν σας απαντούσα με μία ερώτηση από την παράσταση;

”Μήπως να ξεκινούσαμε να μάθουμε την αλφαβήτα από την αρχή;”

Έχω την άποψη πως η ιστορία είναι κάτι ζωντανό και πως μια νέα ανακάλυψη κάθε μέρα αλλάζει τα δεδομένα, οπότε το να την αντιμετωπίζουμε ως ιερό τοτέμ, είναι λιγάκι ακραίο. Εσείς, με το έργο σας, θα μας βοηθήσετε να φωτίσουμε κάποια κομμάτια που τυχόν δεν έχουμε προσέξει ή στοχεύετε στην συνολική μας οπτική στα ιστορικά πράγματα; Ο ιστορικός του μέλλοντος, αν έγραφε για τη δουλειά σας, τι θα επιθυμούσατε να πει;

Παρότι η παράσταση φωτίζει κάποια κομμάτια της Ιστορίας, ο κύριος στόχος της δεν είναι αυτός· άλλωστε υπάρχουν υπέροχα ιστορικά βιβλία που το κάνουν καλύτερα από εμάς. Η προσπάθειά μας κινείται πιο πολύ προς μία ανοικτή, και συνάμα, κριτική ματιά στην Ιστορία, αλλά και στην σημερινή πραγματικότητα.

Θα πρέπει να παραδεχθώ, ότι όσο και να θέλαμε να γράψει για τη δουλειά μας ο ιστορικός του μέλλοντος κάτι διαφορετικό, το πιο πιθανό είναι ότι θα έγραφε:

”Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου;”

Βλέπουμε να έχουν δημιουργηθεί ποικίλες θεατρικές ομάδες στη χώρα μας και από πολλές μάλιστα προκύπτουν και πολύ αξιόλογες δουλειές. Ποια είναι η γνώμη σας για αυτό; Το βλέπετε θετικά ή σας προβληματίζει; Μιλήστε μας και για τη δική σας ομάδα, τη Hatari.

Καταρχήν όλο αυτό μου φαίνεται πολύ θετικό, τόσο για τις καλές δουλειές που προκύπτουν, όσο και για το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι εκφράζονται μέσα από το θέατρο και δημιουργούν. Επίσης, πολύ σημαντικό είναι ότι πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να βγουν από το σπίτι και να πάνε να δουν θέατρο. Ένα θέμα που με προβληματίζει, είναι πώς όλο αυτό θα μπορούσε να είναι μία βιώσιμη απασχόληση για τους ανθρώπους του θεάτρου και την ίδια ώρα να προκύπτουν δουλειές που αξίζει να δει ο θεατής.

Η ομάδα Hatari δημιουργήθηκε από την επιθυμία κάποιων ανθρώπων να δουλέψουν μαζί πάνω σε ένα πρότζεκ που η τελική του μορφή είναι η παράσταση: ”Αϊτή, μία perfromance για την Ιστορία”.

Πόσο ανασταλτικά λειτουργεί για έναν νέο καλλιτέχνη η οικονομική κρίση, καθώς ο βιοπορισμός αποκλειστικά από το επάγγελμα, π.χ. του ηθοποιού, φαντάζει δύσκολος;

Τόσο ανασταλτικά ώστε να τον οδηγήσει να τα παρατήσει ή να κάνει άπειρους συμβιβασμούς για να συνεχίσει να υπάρχει στο θεατρικό χώρο. Υπάρχουν, φυσικά, και οι φωτεινές εξαιρέσεις, αλλά ο βιοπορισμός, δύσκολος γενικότερα, στη χώρα μας αυτήν την εποχή, είναι δυστυχώς εξαιρετικά δύσκολος και για τους ανθρώπους του θεάτρου.

Τι ετοιμάζετε να παρουσιάσετε μετά την performance αυτή και ποιοι είναι οι μελλοντικοί σας στόχοι;

Είμαστε ακόμα στην αρχή του ταξιδιού της ”Αϊτής” μας οπότε ακόμα χαζεύουμε τα τοπία που διασχίζουμε. Νομίζω πάντως ότι, καθώς ”Hatari” στα σουαχίλι σημαίνει ”κίνδυνος”, είναι πολύ πιθανός ο κίνδυνος να επαναλάβουμε τον εαυτό μας και να δικαιώσουμε τον ιστορικό του μέλλοντος που αναφέραμε νωρίτερα.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ PERFORMANCE

Αϊτή, μία performance για την Ιστορία |από την ομάδα Hatari

Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων

από τις 15 Μαΐου μέχρι τις 6 Ιουνίου 2017 | κάθε Δευτέρα και Τρίτη | 21:00

10 €, 8 € (φοιτητικό, άνω 65), 5 € (κάρτα ανεργίας, ΣΕΗ)

Έχει σημασία το παρελθόν; Είναι λογική η πρόβλεψη ότι σε εκατόν πενήντα χρόνια δεν θα ξέρει κανείς ότι υπήρξαμε ποτέ; Υπάρχει μία Ιστορία ή πολλές; Σε πόσα δευτερόλεπτα ένα facebook post θεωρείται παλιό; Ήταν ο εμφύλιος ένα πείραμα; Τα ντόμινο όταν στηθούν σωστά, στήνονται σωστά μόνο για να πέσουν; Γίνεται να σε καθορίζει κάτι που δεν γνωρίζεις;

Με κύριο και αποκλειστικό εργαλείο την ερώτηση, η Ιστορία του νεοελληνικού κράτους γίνεται πεδίο προβληματισμού, έρευνας και παιχνιδιού αλλά και σημείο αντίστιξης με το ανιστορικό και επίπεδο παρόν.

Η ιστορία ενός κράτους που ξεκίνησε το ταξίδι του με τις θερμές ευχές για απελευθέρωση από την Αϊτή – η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επίσημα την ελληνική επανάσταση του 1821. Το «Χαΐτιον», μία ανεξάρτητη, αλλά πολύ φτωχή χώρα, που, καθώς δεν ήταν σε θέση να ενισχύσει οικονομικά την επανάσταση, έστειλε στους Έλληνες 45 τόνους καφέ προς πώληση, για να αγοραστούν καριοφίλια και άλλα πολεμοφόδια, αλλά και 100 Αϊτινούς εθελοντές, που πέθαναν όλοι κατά τη διάρκεια του ταξιδιού προς την Ελλάδα […].

Σύλληψη – Σκηνοθεσία – Κείμενο: Μάριος Τσάγκαρης, Άλκης Ζούπας
Παίζουν: Γιώργος Καπινιάρης, Άλκης Ζούπας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Φένη Μπένου
Επιμέλεια Κίνησης: Βάλια Παπαχρήστου
Σχεδιασμός Φωτισμού – Video – Φωτογραφία: Γιώργος Ζαφειρίου
Πρωτότυπη Μουσική – Σχεδιασμός ήχου: Μάριος Τσάγκαρης
Σχεδιασμός Αφίσας: Κωνσταντίνος Σελλάς
Παραγωγή: Hatari, Ομάδα7

Διάρκεια: 60 λεπτά

Αϊτή, μια performance για την Ιστορία

Επικοινωνία Παράστασης: Φένη Μπένου – Ελένη Μιχαλάκη
hatari.theatergroup@gmail.com

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΛΕΟΡΑΣΕΩΝ
Κύπρου 91Α & Σικίνου 35Α, Κυψέλη
213 00 40 496
69 45 34 84 45
info@polychorosket.gr
site | facebook | instagram | twitter

ΠΡΟΣΒΑΣΗ
με αυτοκίνητο: εύκολο παρκάρισμα | με λεωφορείο (στάση Καλλιφρονά): 054, 608, 622, Α8, Β8 | με τρόλεϊ (στάση Καλλιφρονά): 3, 5, 11, 13, 14 | (στάση Πλατεία Κυψέλης): 2, 4 | με ΗΣΑΠ: Άγιος Νικόλαος (12 λεπτά με τα πόδια)
>> το ΚΕΤ στον χάρτη