Οι πρωταγωνιστες της παραστασης ‘Sunset Limited’ στο «Και για πες…» με την Ελενα Χατζοπουλου

Το Sunset Limited, έργο του Αμερικανού συγγραφέα Comac McCarthy, ανεβαίνει στο Βαγόνι στο Ρουφ, σε θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία της αξεπέραστης Κωνσταντίνας Νικολαίδη. Στο έργο αναφέρονται μόνο δύο άκομα ονόματα, αυτό του White και αυτό του Black, τα οποία ουσιαστικά αντιστοιχούν στο χρώμα του δέρματος των δύο μοναδικών πρωταγωνιστών.

Το Sunset Limited είναι το επιβατικό τρένο, που ταξιδεύει από τη Νέα Ορλεάνη στο Λος Άντζελες, στις ράγες του οποίου επιχειρεί να πέσει ο Λευκός. Μόνο που σε αυτήν την περίπτωση ο Μαύρος σώζει τον Λευκό Καθηγητή. Ίσως είναι ο καλός του Άγγελος… Ή είναι απλά ένας πιστός Χριστιανός που προσπαθεί να κηρύξει την πίστη και την ελπίδα του… Ίσως πάλι…

Κάποιες έννοιες, που πραγματεύεται η παράσταση, μετά το τέλος της, είχα τη χαρά να συζητήσω με τους πρωταγωνιστές της, Μάνο Ζαχαράκο και Σταύρο Καλλιγά. Τους ευχαριστώ θερμά για την όμορφη κουβέντα μας.

Αρχικά, ο Σταύρος Καλλιγάς μας αποκαλύπτει ότι η ιδέα να ανέβει η παράσταση μέσα στο βαγόνι του «Τρένου στο Ρουφ», ήταν ιδέα της σκηνοθέτιδας Κωνσταντίνας Νικολαΐδη (από γραφής του έργου, η δράση του λαμβάνει χώρα στο διαμέρισμα όπου ζει ο Μαύρος). Αναφέρεται, επίσης, στην τύχη που έχει να συνεργάζεται με τον εξαιρετικό συνάδελφό του, αλλά πάνω απ’ όλα τον άνθρωπο, Μάνο Ζαχαράκο.

Ο Μάνος Ζαχαράκος, από την πλευρά του, περιγράφει τη διαδρομή, πολλών μηνών, μαζί με την Κωνσταντίνα Νικολαΐδη και τον Σταύρο Καλλιγά, τις πρόβες τους και τη μελέτη και ανάλυση του κειμένου. Για μένα, η πορεία των προβών είναι το πιο γοητευτικό πράγμα. Η παράσταση είναι παράσταση. Στις πρόβες, όμως, συνδιαλέγεσαι συνέχεια και συζητάς για πράγματα… και τώρα συζητάμε… έχουμε να αναλύσουμε ακόμη πράγματα, να διορθώσουμε πράγματα, να πάμε παρακάτω, να εξελίξουμε τους ρόλους μας… κάθε μέρα οι ρόλοι θα εξελίσσονται και κατά συνέπεια και το έργο. Γενικά έχουμε δει τα πράγματα πώς θα μπορούσαν να είναι και πώς δεν θα μπορούσαν… το έχουμε παιδέψει πολύ… και πιστεύω ότι και ο κόσμος θα αγκαλιάσει αυτό το έργο, όπως κι εμείς… Εξάλλου είναι μια παράσταση που αφορά όλους μας… Είναι, ουσιαστικά, οι δύο εαυτοί που συγκρούονται… όλοι έχουμε τα κάτω μας, τα πάνω μας, τα πεσιμιστικά μας ή τα μηδενιστικά μας, σε κάποια στιγμή της ζωής μας. Και κάποια άλλη στιγμή δυναμώνουμε… Ή βρίσκεται κάποιος να μας δυναμώσει ή δυναμώνουμε από μόνοι μας ή μας δυναμώνει ο Θεός από εκεί ψηλά…

Και τι είναι η Πίστη, κύριε Ζαχαράκο; Πίστη; Πίστη είναι κάτι πολύ βαθύ και πολύ ιερό και στον καθένα μπορεί να είναι κάτι διαφορετικό. Ξέρετε, υπάρχουν άνθρωποι που δεν πιστεύουν σε τίποτα, ούτε στον καφέ που πίνουν, ούτε στην καρέκλα που κάθονται… Αυτό είναι άκρως νοσηρό. Αν ο άνθρωπος δεν πιστέψει κάπου, αν υποθέσουμε ότι κάποιος δεν μπορεί να πιστέψει στον δικό του Θεό, οποιοσδήποτε κι αν είναι αυτός, πρέπει κάπου να πιστεύει, κάπου… στον άνθρωπο που είναι δίπλα του… κάπου… για να μπορεί να πιαστεί από κάπου γιατί αλλιώς θα αιωρείται … Δεν μπορεί να προχωρήσει αλλιώς… οπότε η πίστη είναι το μοναδικό πράγμα που μπορεί να σώσει τον άνθρωπο. Δηλαδή, η πίστη σώζει κύριε Ζαχαράτο; Μόνο η πίστη σώζει και τίποτα άλλο…

Όσον αφορά το θέμα Πίστη, ο Σταύρος Καλλιγάς δηλώνει ότι είναι ένα θέμα πολύ γενικό. Για μένα, η πίστη στη ζωή, στις αξίες, στην φιλία, στον έρωτα, στην αγάπη, όλα αυτά είναι γενικά και γίνονται συγκεκριμένα, ανάλογα πώς θέλει κάποιος να οριοθετήσει αυτό που ονομάζεται πίστη. Κάποιος τη λέει Θεό, κάποιος θρησκεία, κάποιος Άγιο ή αγνή αγάπη για τον συνάνθρωπο ή αγνή ψυχή, αγνότητα γενικά… Υπάρχουν πολλά που μπορούν να αντικατοπτρίσουν την έννοια της πίστης. Και μιλάμε πάντα για ευγενείς αξίες. Ποτέ για την πίστη στο χρήμα ή τη ματαιοδοξία…

Είχα σημειώσει, κατά τη διάρκεια της παράστασης ότι «η ευτυχία είναι αντίθετη στην ανθρώπινη φύση. Η μοίρα του ανθρώπου είναι να υποφέρει». Αυτά είναι λόγια του Καθηγητή, του Λευκού. Και ο Μαύρος του απαντά «χωρίς πόνο στη ζωή σου πώς θα ήξερες πότε είσαι ευτυχισμένος;». Ζητώ λοιπόν ένα σχόλιο επ’ αυτού.

Ο Σταύρος Καλλιγάς, μας λέει ότι οι αντιθέσεις γενικώς έχουν να κάνουν με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα. Όταν βιώνουμε από τη μια έναν ακραίο πόνο και από την άλλη κάποια ευτυχία, τότε αντιλαμβανόμαστε πολύ καλύτερα την ευτυχία. Όταν λοιπόν γνωρίσουμε τι είναι ευτυχία τότε τι πιο εύκολο να θυμηθούμε τι είναι ευτυχία. Στο έργο αυτό παρατηρούμε πολλές αντιθέσεις, έτσι όπως έχουμε στο μυαλό μας… αυτοματοποιημένα δομημένες σκέψεις…

Θεός υπάρχει κύριε Καλλιγά; Α, μα δεν ξέρω! Αυτό εξάλλου δεν το έχει απαντήσει κανείς!

Η ηδονή δεν κρατάει πολύ χρόνο, σύμφωνα με τον Μάνο Ζαχαράκο. Είναι στιγμές. Και για να νιώσουμε την ηδονή πρέπει να νιώσουμε και τον πόνο. Πρέπει να έχουμε ένα σημείο αναφοράς. Δεν γίνεται να νοιώθεις συνέχεια ευτυχισμένος ούτε συνέχεια δυστυχισμένος. Πρέπει να υπάρχουν αυτές οι δύο αντιθέσεις για να μπορούμε να τις νιώσουμε και τις δύο. Για να νιώσουμε τη διαφορετικότητα αυτών των δύο εννοιών.

Κλείνοντας κύριε Ζαχαράκο, τι θέλετε να έχει αποκομίσει ο κάθε θεατής από την παράσταση αυτή; Κάθε παράσταση σε κάθε θεατή μιλάει διαφορετικά. Σε κανέναν δεν μιλάει το ίδιο. Ο καθένας αποκομίζει αυτό που θέλει να αποκομίσει και να βάλει στην ψυχή του αυτό που πραγματικά θέλει να βάλει. Εγώ πιστεύω ότι ο ρόλος του Μαύρου υπερτερεί σε πολλά σημεία και κατά συνέπεια και ο λόγος του Θεού, γιατί ουσιαστικά σε αυτόν τον δρόμο προσπαθεί να οδηγήσει τον καθηγητή.

Στ’ αλήθεια τα λόγια του Μαύρου, που θέλει να αγαπηθεί από τον Θεό, αποτελούν πολλές φορές έναυσμα για σκέψη. Ένας τέως απόκληρος της κοινωνίας που πιστεύει ότι στην καρδιά των ανθρώπων υπάρχει μόνο χρυσάφι και ότι ο Θεός υπάρχει στην καρδιά μας, άσχετα με το τι πιστεύουμε… Ένας τέως τρόφιμος των φυλακών που πιστεύει ότι θα πεθάνεις μόνο αν δεν αγαπήσεις τον αδελφό σου… και που έχει φτάσει στην πίστη και γι αυτό έχει σταματήσει να ψάχνει, γιατί είναι πια εκεί. Ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι το φως είναι γύρω σου, αλλά όταν σκύβεις το κεφάλι βλέπεις μόνο σκιά…

Η παράσταση είναι όλα έγραψα στον σχολιασμό μου, που προηγήθηκε, και ακόμη περισσότερα. Παίρνει 10 με τόνο και οι λόγοι είναι πολλοί. Απλά κλείστε θέση στο βαγόνι του Ρουφ…

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

SUNSET LIMITED
του Cormac McCarthy
Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ
Από Κυριακή 27 Οκτωβρίου 2019

Λευκός: «Ο κόσμος πονά! Η ύπαρξη ολόκληρη πονά! Κι αν αυτός ο πόνος δεν ήταν αποσπασματικός αλλά ταυτόχρονος, τότε το βάρος του θα έφτανε να σύρει τον κόσμο στα όρια του σύμπαντος, να τον ρίξει στο χάος να καεί και να παράγει όσο σκοτάδι είναι ικανός ακόμη να παράγει μέχρι να γίνει στάχτη!»

Μαύρος: «Μες στην ψυχή μας υπάρχει μόνο χρυσάφι. Τίποτα άλλο. Αιώνιο χρυσάφι. Αυτό είναι που κρατάει τους ανθρώπους πάνω στην αποβάθρα κι όχι στις ράγες, ακόμη κι αν τους περάσει απ’ το μυαλό να βουτήξουν.»

Η εταιρία θεατρικών παραγωγών A PRIORI παρουσιάζει από 27 Οκτωβρίου 2019 και κάθε Κυριακή, στην Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ, τη νέα της θεατρική πρόταση ΤΗΕ SUNSET LIMITED του Cormac McCarthy, σε διασκευή / σκηνοθεσία Κωνσταντίνας Νικολαΐδη.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μάνος Ζαχαράκος και Σταύρος Καλλιγάς στην πρώτη τους καλλιτεχνική συνεργασία.

Υπόθεση
Ένας λευκός, καθηγητής πανεπιστημίου όπως υποστηρίζει, στέκεται στην αποβάθρα του τρένου έτοιμος να κάνει «το μεγάλο άλμα».

Ένας περίεργος μαύρος, πρώην κατάδικος όπως υποστηρίζει, τον αρπάζει κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.

Όταν ο καθηγητής συνέρχεται από το σοκ, είναι μες στο βαγόνι παρέα με τον νέο του φίλο. Μόνος. Χωρίς συνταξιδιώτες. Ή μήπως απλώς αρνείται να τους δει;

Η ψυχοπνευματική κατάσταση του λευκού είναι τόσο σκοτεινή που ανοίγει άθελά του μονοπάτια για έντονες φιλοσοφικές συζητήσεις, βγάζοντας στην επιφάνεια τους φόβους και το υπαρξιακό του τέλμα.

Από την άλλη, ο μαύρος ακτινοβολεί θεϊκό φως. Οι φωτεινές του αχτίδες πασχίζουν με κάθε τρόπο να βρουν μια χαραμάδα ώστε να αγγίξουν την ψυχή του λευκού. Θα τα καταφέρει;

Η παγκόσμια πρεμιέρα του έργου THE SUNSET LIMITED έγινε στο Θέατρο Steppenwolf, Σικάγο, Ιλλινόις με την Martha Lavey ως Καλλιτεχνική Διευθύντρια και τον David Hawkanson ως Εκτελεστικό Διευθυντή. Η New York Times το 2006 στο πρώτο του ανέβασμα, αποκάλεσε το θεατρικό έργο «ένα εγκωμιαστικό ποίημα στον θάνατο», ενώ το 2011 ο Tommy Lee Jones σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί μαζί με τον Samuel Jackson στην ομώνυμη ταινία.

Η άδεια για την από σκηνής θεάτρου παρουσίαση του έργου χορηγήθηκε από την Ελληνική εταιρία THE ARTBASSADOR / Performing Arts Management (www.theartbassador.gr) για λογαριασμό των M-71 LTD, c/o ICM PARTNERS, c/o SAMUEL FRENCH (http://www.samuelfrench.com/).

Facebook Pages
https://www.facebook.com/sunsetlimitedgr/
&
https://www.facebook.com/apriori11/

Ημέρες & ώρες παραστάσεων
Πρεμιέρα: Κυριακή 27 Οκτωβρίου 2019
Κάθε Κυριακή στις 21.30

Διάρκεια παράστασης
80’ (χωρίς διάλειμμα)

Πληροφορίες-Κρατήσεις
Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ-Σιδηροδρομικός & Προαστιακός Σταθμός Ρουφ, επί της Λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως, τηλ. 2109237076

Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 13 € / Μαθητικό, φοιτητικό, ανέργων, ΑΜΕΑ: 10 €

Σημείωμα σκηνοθέτριας
Μου είπε ο Σταύρος δες αυτή την ταινία. Η παράσταση ξεδιπλώθηκε μπρος στα μάτια μου. Είδα σ’ αυτήν τον Μάνο και τον Σταύρο -δύο υπέροχους ηθοποιούς, μα το σημαντικότερο, Ανθρώπους- μες στο βαγόνι στο Τρένο στο Ρουφ. Στο βαγόνι; Μμμ… πάντα ήθελα να ανεβάσω παράσταση στο θεατρικό βαγόνι της Αμαξοστοιχίας – Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ αλλά μόνο αν το έργο διαδραματιζόταν σε τρένο ή πραγματευόταν κάτι τέτοιο. Και το SUNSET LIMITED είναι ένα τρένο. Κάποιοι το ονομάζουν «το τρένο της Λύτρωσης». Αυτό είναι το SUNSET LIMITED, όσο γήινα ή μεταφυσικά κι αν το δούμε. Εξάλλου με πόση σιγουριά θα λέγαμε ότι είμαστε όντως στο τρένο που διασχίζει τη Βόρεια Αμερική από ανατολικά προς δυτικά; Ή ότι οι δύο, περίεργοι θα λέγαμε, χαρακτήρες, ο λευκός και ο μαύρος, είναι μόνο ότι λένε ότι είναι; Κι αν αυτό το τρένο δεν σε πάει απλώς στην δυτική Αμερική (εξού και ο τίτλος «sunset») αλλά σε οδηγεί στη Λύτρωση;

Κι αν οι δύο αυτοί «τύποι» είμαστε όλοι εμείς; Με τη σκοτεινή και φωτεινή μας πλευρά; Με την απαισιοδοξία και την αισιοδοξία μας; Με τον φόβο και την ελπίδα; Την απόγνωση του τίποτα και την επιλογή της πίστης προς το αιώνιο; Κι η επιλογή αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Αγάπη, το Ύψιστο Αγαθό. Αγάπη για το τρένο και για τους συνταξιδιώτες. Ή αλλιώς για τη ζωή και τους συνανθρώπους μας. Αν ένας από εμάς δεν φτάσει στον τερματικό, στη Λύτρωση, κανείς μας δεν θα φτάσει. Η ανθρωπότητα όλων των αιώνων είναι Ένας Άνθρωπος κι αν αποτύχουμε να αποδεχτούμε αυτό το γεγονός ως τη μοναδική Αλήθεια και δεν επιλέξουμε -γιατί είναι καθαρά και μόνο θέμα επιλογής- να «αγαπήσουμε τον πλησίον ως εαυτόν» το Sunset Limited θα γεμίζει πληγές.

Συντελεστές
Κείμενο: Cormac McCarthy
Μετάφραση/Απόδοση/Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνα Νικολαΐδη
Σκηνικά/Κοστούμια: Μαρία Φιλίππου
Πρωτότυπη μουσική: Γιάννης Οικονόμου
Σχεδιασμός φωτισμών: Μανώλης Μπράτσης
Φωτογραφίες/Γραφιστική επιμέλεια: GRID FOX
Trailer: Αποστόλης Κουτσιανικούλης, Άρης Παυλίδης [blaec cinematography]
Επικοινωνία: Άντζυ Νομικού
Παραγωγή: A PRIORI www.a-priori.gr

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μάνος Ζαχαράκος και Σταύρος Καλλιγάς