Ο Αλεξανδρος Βαμβουκος στο «Και για πες…» με την Ελενα Χατζοπουλου

Όταν ο ποιητικός λόγος ανεβαίνει στη σκηνή, τότε εκρήγνυνται οι αισθήσεις. Δόξα Κοινή, λοιπόν, σε σύνθεση κειμένου του ποιητή Στρατή Πασχάλη και σκηνοθεσία του Δημήτρη Τάρλοου. Μια παράσταση που σου γλυκαίνει τα σωθικά. Μια μυητική παράσταση, που αναπαριστά με λυρικό τρόπο ποιήματα μεγάλων ποιητών, δημιουργώντας μια ιστορία, με αφορμή το ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου Εις την Οδό των Φιλελλήνων.

Ο Αλέξανδρος Βαμβούκος φέτος πρωταγωνιστεί σε δύο παραστάσεις του Θεάτρου Πορεία, στην παράσταση Γιούγκερμαν και στην παράσταση Δόξα Κοινή, για την οποία και θα συζητήσουμε. Φυσικά και στις δύο είναι εξαιρετικός! Αυτό που ουσιαστικά του ζητώ είναι να σχολιάσει στιγμές από την παράσταση. Δεν φείδεται και ο λόγος του ρέει σαν χείμαρρος.

Αλέξανδρε, καλωσόρισες στο Sin Radio. Φέτος πρωταγωνιστείς σε δύο παραστάσεις. Στη Δόξα Κοινή, για την οποία και θα συζητήσουμε εκτενέστερα, αλλά και στην παράσταση Γιούγκερμαν. Ευτυχής συγκυρία.

Έλενά μου, δεν μπορείς να φανταστείς πόσο χαρούμενος είμαι. Η Δόξα Κοινή είναι μια διαφορετική παράσταση. Είναι πρωτοϊδωμένη, έχει μια εικαστικότητα και έχει έναν άλλο λόγο, σε σχέση με όλα όσα έχουμε δει. Δεν είναι συνήθης και πόσο μάλλον για τα ελληνικά θεατρικά δρώμενα. Δεν είναι καν ποίηση. Είναι με αφορμή τον Ανδρέα Εμπειρίκο, η ελληνική ποίηση στη διαχρονία της, από τη Σαπφώ στον 20ο αιώνα, περνώντας από τη δημοτική παράδοση… το πώς υμνεί, πώς ασχολείται, πώς ερμηνεύει τον έρωτα, ως δύναμη ζωής. Είδες, είμαστε όλοι διαρκώς επί σκηνής, έχουμε μία διαρκή παρουσία, που αυτό είναι μεν τόσο απλό και τόσο δύσκολο συνάμα, γιατί κάποιος ερμηνεύει κάτι και όλοι οι άλλοι πρέπει να είμαστε παρόντες. Be present απλά, δίνοντας τη θέρμη και την προσοχή σου στους άλλους, χωρίς να κάνεις εκείνη τη στιγμή κάτι ή να υπερβάλλεις. Αυτή η παράσταση είναι πιο ευαίσθητη και έλκει και ένα ιδιαίτερο κοινό. Και την ίδια στιγμή η παράσταση Γιούγκερμαν. Ο Γιούγκερμαν, εξ ορισμού, έχει πολλά στοιχεία που έλκουν. Έχεις τον Μ. Καραγάτση, έχεις τον Δημήτρη Τάρλοου, έχεις τον Γιάννη Στάγκογλου…

Και το θέμα είναι γνωστό και από την τηλεοπτική του μεταφορά.

Ναι, από τις πρώτες σημαντικές δουλειές που έγιναν παλαιά, καταπληκτικό έργο. Με χαροποιεί η συμμετοχή μου και στις δύο παραστάσεις. Είναι δύο πολύ διαφορετικές δουλειές, που ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους, αν και είναι του ιδίου σκηνοθέτη, του Δημήτρη Τάρλοου. Αυτό από μόνο του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στρατής Πασχάλης και Δημήτρης Τάρλοου. Όταν η γνώση, με την έμπνευση ενώνονται.

Ο Δημήτρης Τάρλοου, πέρα από το ότι ήθελε να κάνει μια σύνθεση ποιητική, ξεκινάει από τον Εμπειρίκο και την οδό των Φιλελλήνων, ως ποίημα που το αγαπάει, τον εμπνέει και τον εκφράζει, αλλά και ως κάποιος που ήξερε τον ίδιο τον Εμπειρίκο. Βλέπεις ότι υπάρχει μια άρρητη οικειότητα. Δεν είναι απλά κάποιος που διάβασε το ποίημα. Είναι κάποιος που ήξερε την οικογένεια, που συναναστρεφόταν αυτούς τους ανθρώπους. Απευθύνεται λοιπόν σε έναν τακτικό του συνεργάτη, τον σημαντικό ποιητή Στρατή Πασχάλη, ο οποίος ιδίω δικαιώματι έχει άποψη, αλλά και ως μαθητής, φίλος και συνεργάτης του Ελύτη. Του λέει λοιπόν ότι θέλει να ξεκινήσουν τη δημιουργία μιας παράστασης, με αφορμή το ποίημα του Εμπειρίκου Εις την Οδό των Φιλελλήνων και όπου βγει στην ελληνική ποίηση… Ο Πασχάλης έχει την εποπτικότητα και τη γνώση. Οπότε με το που αναφέρεται ήτο Ιούλιος, μεταφερόμαστε αμέσως στον Ιούλιο του Καβάφη, που αναφέρεται σε μια ζέστη που διαλύει, καταστρέφοντας τις άμυνες, αλλά συγχρόνως ελευθερώνει. Που ανοίγει τις δυνατότητες σε οτιδήποτε. Άρα υπάρχουν συνδέσεις και ενώσεις νοητικές, θεματικές, αισθητικές, αισθαντικές, που ο Πασχάλης προτείνει στον έτερο δημιουργό (Τάρλοου) και μαζί κάνουν μια καταπληκτική σύνθεση.

Δεν παρακολουθήσαμε όμως μια παράσταση πάνω μόνο σε ποιήματα του Εμπειρίκου.

Βεβαίως. Υπήρχε διαρκής εναλλαγή κατά τη διάρκεια των προβών. Κάποια αφαιρέθηκαν, κάποια προστέθηκαν. Προσθέσαμε Ερωτόκριτο, προσθέσαμε λίγο Σεφέρη. Αναφερόμαστε σε περίπου δώδεκα ποιητές. Ακόμη και στην αρχική σύνθεση, μπήκαν και βγήκαν πράγματα, μιας και η ίδια η παράσταση είναι ζωντανή, έχοντας έναν ρυθμό κι έναν νόμο δικό της. Οι δημιουργοί ήταν ανοικτοί σε μια διαδικασία διαρκώς ζωντανή.

Δόξα κοινή, λοιπόν. Τι υπέροχη παράσταση! Πες μου πώς μπορεί η ποίηση και μάλιστα του Εμπειρίκου, να μετατραπεί σε δράση;

Προφανώς αυτό ήταν και το κομβικό ερώτημα, σε όλη τη διάρκεια των προβών και της προσπάθειας αυτής του Τάρλοου… το πώς μεταφέρεις την ποίηση γενικότερα και του Εμπειρίκου ειδικότερα, σε δράση… χωρίς να είναι αναλόγιο, χωρίς να είναι ανάγνωση, χωρίς να είναι στόμφος, χωρίς να είναι απεικόνιση· απεικόνιση με την έννοια λέει ότι κόβει το λουλούδι και κόβω το λουλούδι, λέει δίνω ότι δίνει ένα φιλί και δίνω φιλί…

Ή να προβάλλονται αντίστοιχα βίντεο…

Ναι, σωστά, έχεις δίκιο. Η δραματοποίηση λοιπόν του Εμπειρίκου ήταν πολύ ενδιαφέρουσα, γιατί πέρασε πολλές μορφές. Δηλαδή δεν υπήρχε μία αρχική σκηνοθετική ιδέα και αυτή παρουσιάστηκε. Όχι. Υπήρχε δοκιμή, έρευνα, προσπάθεια, προτάσεις, ενστάσεις, δοκιμές, αποτυχίες, προσπαθήσαμε για τους χρόνους, τις αισθήσεις… Επίσης υπήρξε ένας διαρκής διάλογος με τη μουσική. Μα και η μουσική της παράστασης δεν φορέθηκε… εξελίχθηκε… Και η συνθέτης, η Λήδα Μανιατάκου, η οποία είναι και ηθοποιός, συμμετέχει και η ίδια και είναι παρούσα στη σκηνή διαρκώς. Άρα το αλισβερίσι και η σκηνική αποτύπωση του Τάρλοου είχε διαρκώς να λάβει υπόψη του πολλά στοιχεία και να τα κρίνει. Και να σου πω ότι η αρχή, που είναι και το ήμισυ του παντός, ήταν από τα τελευταία πράγματα της παράστασης που «κλείδωσε».

Υποβλητική η εικόνα που συναντάει ο θεατής, μπαίνοντας στην αίθουσα. Όλοι παρόντες, πάνω σε ένα διαφορετικό σκηνικό, ακίνητοι και μάλλον σε ύπνο βαθύ…

Θέλαμε η αρχή να έχει μια δράση. Δηλαδή ότι ο Εμπειρίκος μιλάει για όλα αυτά που συμβαίνουν, καθώς εμείς είμαστε πολύ απασχολημένοι να ζούμε τη ζωή μας, ενώ παράλληλα παίζονται άρρητα πράγματα.

Υπάρχει κι ένα κομμάτι πάγου στο σκηνικό, που λιώνει και οι σταγόνες του πέφτουν στο χώμα… Αναπαρίσταται η ζωή που σιγά-σιγά φεύγει;

Ναι, βέβαια και η ζωή, άρα και ο χρόνος που φεύγει. Εμείς γνωρίζουμε τις κλεψύδρες με την άμμο. Όμως θα σου επισημάνω την ετυμολογία της κλεψ΄-ύδρας, δηλαδή μια κατασκευή από την οποία πέφτει – κλέβεται ύδωρ. Δεν είναι κλεψάμμος… Και ο ίδιος ο πάγος δημιουργεί άλλες εικόνες όσο ζεσταίνεται. Αποκτά μεγαλύτερη διαύγεια, βλέπεις τα νερά του σαν μάρμαρο, διαθλάται, χρωματίζεται στη συνέχεια από το ρόδι και σφυρηλατείται…

Και η Λήδα Μανιατάκου, με τη μουσική της, εκείνη τη στιγμή, είναι σα να δίνει ώθηση για κίνηση. Και έτσι τελικά ο κόσμος ξυπνάει…

Ναι, υπάρχει ένας παλμός που κινείται πάντα και παντού. Και ο φόβος ή ο πόθος ή η ανάγκη για ζωή, τη στιγμή που είμαστε κλεισμένοι στον μικρόκοσμό μας, είναι αυτό που τελικά μας ξυπνάει. Άρα, αυτό που έρχεται τελικά να αντιπαρατεθεί ή να συνοδεύσει τα λόγια του Εμπειρίκου, είναι οι άνθρωποι στον μικροκοσμό τους -έτσι τουλάχιστον όπως το νιώθουμε εμείς- … Για αυτό στην αρχή είναι σα να ξυπνάνε οι άνθρωποι από έναν βαθύ λήθαργο και μπαίνουν στην καθημερινή τους ζωή, μισοκοιμισμένοι, μισοξυπνημένοι… Και ξαφνικά κάτι συμβαίνει και τους προκαλεί έναν ξαφνικό φόβο. Τον φόβο του θανάτου. Ξαφνικά θαρρείς θυμηθήκαμε ότι θα πεθάνουμε… λες και δεν το ξέρουμε… Το ξεχνάμε, όμως. Ίσως όχι όλοι οι άνθρωποι, αλλά για όλους υπάρχουν στιγμές, reflex φόβου… Και ξαφνικά, σα να τηλεμεταφερόμαστε, βγαίνουμε από αυτό ή είμαστε άλλοι ή βρισκόμαστε ξαφνικά σε έναν άλλο χώρο. Ξυπνάμε στον χώρο των παλιών λεωφορείων, των εφαψιών, του εργαστηρίου της άρρητης σεξουαλικότητας σε έναν δημόσιο χώρο… Δεν υπάρχει φυσικά σεξ σε έναν δημόσιο χώρο, υπάρχει όμως ένα σε κοιτάω με κοιτάς, σε αγγίζω με αγγίζεις… σε πολύ μικρές δόσεις, για τις οποίες δεν είσαι και σίγουρος ότι συμβαίνει…

Εννοείς ότι υπονοούνται;

Υπονοούνται, ναι. Στην εποχή του κινήματος του MeToo και της χειραφέτησης, έγινε μεγάλη συζήτηση με τα κορίτσια της παράστασης σχετικά με όλο αυτό. Υπήρχε η απορία, ο άλλος με αγγίζει κι εγώ χαίρομαι; Μπορεί να μην είναι καν αυτό το propo. Αλλά κάτι γίνεται και το φαντασιακό σου το μεγαλώνει. Και επιπλέον μπορεί να χαίρεσαι με το αβέβαιο, με το ότι δεν ξέρεις, με το ότι κάποιος σε γουστάρει, κάποιος ασχολείται, κάτι γίνεται… Και μετά φεύγει. Δηλαδή δεν είναι κάτι το οποίο εξελίσσεται. Είναι για ένα λεπτό, δυο λεπτά, τριάντα δευτερόλεπτα… Θέληση για ζωή. Και που θα τη βρούμε αυτή τη ζωή, αφού κατέβηκε από το λεωφορείο; Και που θα τη βρούμε αυτή τη ζωή, κόντρα στο θάνατο; Έρωτας. Και ο Τάρλοου με τον Πασχάλη, περιδιαβαίνουν όλες τις εκφάνσεις και μορφές… τις αποτυχημένες, τις σκοτεινές, τις διαλυμένες, τις στο μυαλό μας, τις φαντασιακές, τις ματαιωμένες, τις διαλυμένες, τις κατεστραμμένες, τις ελπιδοφόρες, ονειροπόλες, πραγματικές, αγγελικές, με αίμα, με σπέρμα, με ιδρώτα… τα πάντα. Τα πάντα.

Ο έρωτας είναι ηδονή. Όμως παρουσιάζεται και ο θάνατος ως ηδονή. Είναι;

Κάθε θάνατος και μια καινούργια αρχή. Και πέρα από την μονάδα του ανθρώπου, υπάρχει η ίδια η ζωή που ανακυκλώνεται. Νομίζω ότι αυτό είναι που μας συγκινεί ενίοτε βλέποντας, ας πούμε τα παιδιά μας… Υπάρχει μια αέναη πορεία. Δηλαδή μια αέναη πορεία ελπίδας και έρωτα, που ακόμη κι όταν τελειώσουμε εμείς, έρχεται η ηδονή των άλλων. Είμαστε, βλέπεις, μέρος του κοινού ανθρώπινου βιώματος…

Παιχνίδι με το φως και το σκοτάδι. Και τι συμβαίνει, όταν το σκοτάδι κατατροπώνεται από το φως;

Είναι η ελπίδα που ευοδώνεται, εάν δούμε το φως ως το θετικό. Όμως, το φως στο ποίημα του Εμπειρίκου είναι το άγριο φως. Δεν είναι το καλό, γλυκό φως του πρωινού. Είναι το φως του καύσωνα. Της κάψας. Της ανυπόφορης καλοκαιρινής ζέστης. Κι έρχεται να σου πει ότι αυτό το ανυπόφορο είναι αναγκαίο για τον άνθρωπο… Και γι’ αυτό στην Ελλάδα, κατά τον Εμπειρίκο, έγινε αυτή η αποκάλυψη, εκεί στηρίχτηκε η φιλοσοφία και η ποίηση των αρχαίων… Χάρη σε αυτό το ανυπόφορο φως και την ανυπόφορη ζέστη, λέμε δεν μπορούμε να ζούμε έτσι… πρέπει να έχουμε και κάτι άλλο, είτε για να το υποφέρουμε, είτε για να το χαρούμε. Εξαιτίας λοιπόν αυτού του φωτός χρειαζόμαστε τον Έρωτα, για να πάμε κόντρα σ’ αυτό το φως που μας σκοτώνει. Αν και καμιά φορά και το φως σκοτώνει. Και το φως διαλύει τις αισθήσεις. Αυτός ο καύσωνας που λες δεν μπορώ να κουνηθώ…

Η Δόξα, είναι Κοινή; Και πώς ακριβώς το εννοούμε;

Είναι ένας δύσκολος τίτλος και έχουμε συζητήσει ακόμη και την ευστοχία ή όχι της επιλογής του τίτλου. Είναι ένας δύσκολος τίτλος, ο οποίος έχει επιλεγεί από έναν στίχο του ποιήματος. Είναι δυο λέξεις του ποιήματος, όπου, εάν καταλαβαίνω σωστά τον Εμπειρίκο, δεν μιλάει για την υμνητική δόξα, αλλά είναι η δόξα της πίστης, της άποψης. Δόξα κοινή, κοινή πεποίθηση. Η κοινή πεποίθηση είναι των αρχαίων Ελλήνων που λέει ότι πρώτοι αυτοί έκαναν οίστρο της ζωής τον φόβο του θανάτου. Αυτή είναι η κοινή μας δόξα. Είναι η κινητήρια δύναμη, είναι η ελπίδα για ζωή, η ελπίδα για έρωτα. Είναι η ανανέωση που έρχεται και μας συνεπαίρνει και δεν καταλαβαίνουμε τι μας γίνεται. Οπότε αυτό μετά λαμβάνει κι έναν δοξαστικό χαρακτήρα. Κάτι που αξίζει να δοξάσεις. Κάτι που γίνεται η δόξα σου. Γιατί είναι μια πίστη σπουδαία που αξίζει να τη δοξάζεις. Αλλά, νομίζω, ότι ξεκινάει από μια κοινή πεποίθηση για να λάμψει μετά.

Μετά το ξύπνημα, υπάρχει κίνηση διαρκής. Μια κίνηση η οποία διακόπτεται και μόνο στη θέα του θανάτου (όταν η επικήδεια πομπή διακόπτει την κίνηση Εις την Οδό Φιλελλήνων) …

Νομίζω ότι ο θάνατος, όπως και η αρρώστια ίσως, μας καλεί να κάνουμε ένα διάλειμμα. Είναι σα να μας λέει στάσου για λίγο, κάνε μια παύση… Θα ξαναμπούμε στη ροή της καθημερινότητας, αλλά πάντα ο θάνατος μας λέει τοκ-τοκ, είμαι εδώ. Αν είναι ο δικός μας, ησυχάζουμε μια και καλή, αν είναι των άλλων… Είναι ένα διαρκές καμπανάκι. Κοίτα, θα πεθάνεις και εσύ μη στεναχωριέσαι… Δεν θα γλυτώσεις.

Σταμάτησαν τα πάντα και μόνο στη θέα της πομπής…

Ναι, αυτή είναι και η ισχυρή εικόνα που προτείνει ο Εμπειρίκος. Είναι σα να σου λέει ότι το μόνο που μας κάνει να ξυπνάμε από τον λήθαργο μας, είναι ο θάνατος. Νομίζουμε ότι ο θάνατος είναι ο λήθαργος, όμως όσο ζεις είναι αυτό που σε ξυπνάει… Ο λήθαργος είναι η ζωή η ίδια, είναι η ρουτίνα της ζωής ο λήθαργος. Και ο θάνατος έρχεται και σου λέει, ειιι ξύπνα, ξύπνα…

Ακούμε μέσα στην παράσταση: για να αγαπήσεις πρέπει να εξημερωθούν τα τέρατα…

Οδυσσέας Ελύτης. Μονόγραμμα. Αναφορά στα ζευγάρια. Στην απόπειρά μας σε αυτή τη σκηνή, η σκέψη είναι ότι για κάθε ζευγάρι που υπάρχει αυτό μπορεί να σημαίνει κάτι άλλο συγκεκριμένο… Η ποιητική γλώσσα προτείνει αυτόν τον στίχο. Και εδώ λειτούργησε ωραία και προέκρινε ο σκηνοθέτης, κάτι που και εμάς μας αρέσει γιατί δεν είναι καθόλου «χορογραφημένο»… Θέλω να πω ότι σιγά-σιγά αποκρυσταλλώνεται η σκηνή. Είμαστε όλοι διαρκώς ανοιχτοί και προσέχουμε να ακουστούν κάποια πράγματα, να μην πέσει ο ένας πάνω στον άλλο, έχοντας μια ελευθερία… Άρα σε κάθε ζευγάρι, ακόμα και στις κοινές φράσεις που ακούγονται, ελπίζουμε να προσλαμβάνεται μία διαφορετική δύναμη. Ακόμη και το σ’ αγαπώ έχει άλλη δυναμική από ζευγάρι σε ζευγάρι. Όπως και το ότι δεν έχουν εξημερωθεί τα τέρατα, έχει μια διαφορετική δυναμική. Γιατί κάθε ζευγάρι είναι άλλο και εδώ είναι η μαγεία αυτού του κειμένου ή της ποίησης εν γένει. Αν θες, γράφει κάτι ο ποιητής, αλλά επιδέχεται και διαφορετικές αναγνώσεις για τον καθένα, ανάλογα με το που στέκεται, τη στιγμή που βρίσκεται… έτσι θα νοηματοδοτηθεί διαφορετικά. Γι’ αυτό και κάποια ποιήματα μπορεί να μη μας λεν τίποτα κάποια στιγμή και ξαφνικά ένα χρόνο μετά, δέκα χρόνια μετά, να λέμε μα τι είναι αυτό το πράγμα και πως μου μιλάει…

Ε, μα φυσικά η ηλικία και η εμπειρία παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο στην κατανόηση, όχι μόνο των ποιημάτων, αλλά και των ταινιών και θεατρικών παραστάσεων, των βιβλίων…

Μια άλλη καταπληκτική στιγμή της παράστασης η ωδή στις γυναίκες που αγαπούμε.

Νίκος Εγγονόπουλος. Έλευσις. Κοίτα εμάς τους άντρες μας δυσκόλεψε αυτή η σκηνή. Αναφορικά με το πώς πρέπει να είναι η παρουσία μας, καθώς παρακολουθούμε αυτό το θαύμα και υμνούμε… Θεωρώ ότι τελικά είμαστε χαρούμενοι και ικανοποιημένοι, αλλά εμείς δυσκολευτήκαμε πολύ… Δηλαδή είναι αυτό που λέγαμε, ότι όσο λιγότερη δουλειά, σε εισαγωγικά, έχεις να κάνεις τόσο πιο δύσκολο είναι. Νιώθαμε πάρα πολύ αμήχανοι επί μακρόν, αλλά ο Τάρλοου μας άφηνε χώρο και χρόνο και μας κατηύθυνε και για την εκφορά του λόγου αυτής της υμνωδίας … Σχετικά με αυτό το μέρος έχω να σου πω ότι κάποιοι άνθρωποι έρχονται και συγκινούνται έως δακρύων σε αυτή τη σκηνή… ακόμη και άντρες…

Μα, είναι το κείμενο τέτοιο που σε παρασύρει…

Ναι, είναι το κείμενο τέτοιο που σε μία εποχή καθόλου ερωτική, απλά σεξουαλική και καθαρά ηδονική, η εποχή της γρήγορης επαφής, της αλλαγής, του προχωράω-προχωράω και καταναλώνω, καταναλώνουμε επαφές, έρχεται ένα κείμενο και μία εικόνα και μία σκηνή που σου προσφέρει ένα άνοιγμα για να υμνήσεις το άλλο φύλο. Δηλαδή να υμνήσεις τη γυναίκα. Νομίζω ότι στερούμαστε από μία τέτοια οπτική. Το δε κείμενο του Εγγονόπουλου, με τις χίλιες ιδέες και παρομοιώσεις, σε καθηλώνει. Το τι είναι η γυναίκα. Περιγράφει τα πάντα. Ό,τι θες να δεις είναι εκεί.

Όλα τα ποιήματα της παράστασης μπαίνουν σε μία σειρά ώστε να διηγηθούν μία ιστορία;

Αν είναι μία ιστορία, είναι ιστορία του έρωτα. Δηλαδή την ιστορία του έρωτα. Τελεία.

Έχω διαβάσει για αυτήν την παράσταση ότι είναι μυσταγωγία του έρωτα. Εγώ θα τη χαρακτηρίσω μυσταγωγία της ζωής. Θα μου πεις βέβαια ότι κι ο έρωτας ζωή είναι.

Αυτό είναι το πιο ελπιδοφόρο. Γιατί σημαίνει ότι εξυπονοείς πως η ζωή πρέπει να έχει πολύ έρωτα. Κι όμως ξεχνιόμαστε. Αυτό νομίζω ότι δείχνει η προσέγγισή σου. Αν το ταυτίζεις, ταυτίζεις τη ζωή με ένα άνοιγμα προς τα έξω που είναι ο έρωτας. Είσαι εν δυνάμει ερωτεύσιμος, ερωτευμένος κι έτσι είναι. Άσε που μπορείς να ερωτεύεσαι και πράγματα και καταστάσεις. Μυσταγωγία. Ξέρεις, Έλενα, μου άρεσε πολύ αυτό που μου πρωτοείπες, ότι η παράσταση σου γλύκανε το μέσα σου. Το βρίσκω πολύ συγκινητικό. Όπως πολύ συγκινητικό είναι όταν κάποια στιγμή βλέπω στο κοινό ανθρώπους που λάμπουν τα μάτια τους ή που έχουν ένα χαμόγελο στα χείλη, μια πηγαία χαρά κι ένα άνοιγμα… όταν αυτό που βλέπουν τους δημιουργεί τη θέληση να μπούνε μέσα σ’ αυτό και να πάρουν κι άλλες λέξεις κι άλλες εικόνες… Είναι πολύ συγκινητικό για μένα ως ερμηνευτή, ως καλλιτέχνη, ως εκτελεστή…

Παρακολουθούμε κάποιον να φεύγει, άλλον να έρχεται, άλλον να ξαποσταίνει, να κλαίει, κάποιον να γελάει, κάποιον να ονειρεύεται ή να γράφει ένα γράμμα… Αναπαράσταση της ζωής;

Ναι, αλλά και ως ενδείξεις ή ως η δράση μας, καθώς ερωτευόμαστε… Δηλαδή άλλος γράφει ως απόηχο του έρωτα, άλλος περπατάει και ερωτεύεται, άλλος θρηνεί αυτό που έχει ή θρηνεί αυτό που χάνει ή τραγουδάει αυτό που είχε… Αθανατοποιεί, αν θες, με έναν τρόπο το τραγούδι που γράφει. Κάτι άλλο που ίσως κάνει η ποίηση, δηλαδή ακόμα και το χαμένο, το ληγμένο αποκτά αιώνια ζωή, μέσα από τον γραπτό λόγο, μέσα από τον μοιραζόμενο λόγο. Κάπου γράφει ο Artaud και μας επισημάνθηκε, ότι η ποίηση αποκτά νόημα μόνο όταν αρθρώνεται, όχι όταν διαβάζεται αλλά όταν μιλιέται. Δηλαδή να μιληθεί, να αποκτήσει υλική υπόσταση και να μπει από το στόμα του ενός στο αυτί του άλλου. Εκεί αποκτά δύναμη η ποίηση.

Είναι όμως και οι νόμοι της ηθικής, οι κακώς νοημένοι…

Κωνσταντίνος Καβάφης, Το Σύνταγμα της ηδονής. Μια ηθική πολύ περιχαρακωμένη, που εξισώνει τον έρωτα και την αγάπη με αγοραπωλησία και με ένα deal. Για ποια ηθική μιλάμε; Ελευθερώσου. Ζήσε. Με αυτό το ποίημα ο Καβάφης απευθύνει μια πρόσκληση. Άσε που εδώ έρχεται και η διάνοια του Πασχάλη, που χρησιμοποιεί όχι τα πιο γνωστά ποιήματα των δημιουργών -με εξαίρεση βέβαια κάποιων-. Δεν είναι ένα show case γνωστών ποιημάτων. Έχεις ποιήματα που μιλάνε εμβληματικά για το θέμα μας.

Έρωτα, έρωτα εξάπλωσον. Σαν προσευχή, ταυτόχρονα απ’ όλους σας… έτσι μου ακούστηκε.

Σαν προσευχή, ε; Ναι, γιατί όχι. Σίγουρα δεν απέχει Έλενα. Ένα φιλί…. κ’ έν’ άλλο… Έρωτα, έρωτα, εξάπλωσον. Νομίζω ότι λίγο-λίγο κάθε φορά, με ένα φιλί που θα δώσεις σε έναν άνθρωπο κι αυτός θα φιλήσει κάποιον άλλο άνθρωπο, που ξέρεις… είναι η ελπίδα μας, όλοι να κολλήσουμε έρωτα κι αγάπη. Προσευχή, φυσικά προσευχή…

Μια ονειρική απλά παράσταση. Αλέξανδρε μου, η κουβέντα μαζί σου μπορεί να μη τελειώσει ποτέ. Πολύ σε ευχαριστώ.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ‘ΔΟΞΑ ΚΟΙΝΗ’

ΔΟΞΑ ΚΟΙΝΗ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΔΟ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ
Σύνθεση κειμένου: Στρατής Πασχάλης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου

«Ο καύσων αυτός χρειάζεται για να υπάρξει τέτοιο φως!»
από την Οκτάνα, Α. Εμπειρίκος

Ο Δημήτρης Τάρλοου εμπνέεται από το ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου «Εις την Οδό των Φιλελλήνων» και προτείνει μια παράσταση όπου η ποίηση μετατρέπεται σε δράση, ο θάνατος σε ηδονή και το σκοτάδι διαλύεται κάτω από το υπέρλαμπρο ελληνικό φως.

Ο Στρατής Πασχάλης, που υπογράφει τη σύνθεση του κειμένου, ενώνει την ποίηση με το θέατρο.

Το θέατρο έχει τη δική του γλώσσα, η λυρική ποίηση τη δική της φωνή. Μπορούν άραγε αυτά τα δύο να ενωθούν και να μιλήσουν χωρίς να προδώσει το καθένα τον εαυτό του;

Εις την Οδό των Φιλελλήνων γεννιέται ξαφνικά μια αντιφατική εικόνα:

Ιούλιος, μεσημέρι στο κέντρο της Αθήνας και την κίνηση του δρόμου διακόπτει μια επικήδεια πομπή. Οι επιβάτες ενός αστικού λεωφορείου, που περιμένουν την πομπή να περάσει, νιώθουν τις αισθήσεις τους να λιώνουν από τον συνωστισμό της σάρκας και τον ανελέητο καύσωνα. Ο ποιητής ταυτίζοντας τις δύο εικόνες, συνειδητοποιεί τη σχέση έρωτα και θανάτου. Αίφνης η ζωή αποκτά άλλο νόημα, αφού ο έρωτας -σε όλες τις εκφάνσεις του- “συμβαίνει” διαρκώς στα παρασκήνια της καθημερινότητας…

Το κείμενο της παράστασης αποτελείται από διαφορετικά ποιήματα, που καλύπτουν το σύνολο της λυρικής μας παράδοσης από τη Σαπφώ μέχρι τον Σολωμό, από τον Καβάφη μέχρι τον Ελύτη. Διαφορετικές μεταξύ τους ποιητικές διάλεκτοι, καθημερινές εικόνες, πανάρχαιες τελετουργίες, το γλωσσικό και το πολιτιστικό παρελθόν μας συναιρούνται για να υμνήσουν τον έρωτα, την απόλυτη αξία του ελληνικού πνεύματος, που καθιστά τα πάντα κ ο ι ν ά. Όπως και τη Δόξα. Κοινή.

Συντελεστές:
Σύνθεση κειμένου: Στρατής Πασχάλης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια: Αλέξανδρος Γαρνάβος, Τζίνα Ηλιοπούλου
Μουσική: Λήδα Μανιατάκου
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Επιμέλεια κίνησης: Κορίνα Κόκκαλη
Βοηθός σκηνοθέτη: Δήμητρα Κουτσοκώστα
Βοηθός σκηνογράφου: Φιλάνθη Μπουγάτσου
Φωτογραφίες: Βάσια Αναγνωστοπούλου – Πάτροκλος Σκαφίδας

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά) οι: Αλέξανδρος Βαμβούκος, Λήδα Μανιατάκου, Ηλιάνα Μαυρομάτη, Άρης Μπαλής, Γιάννης Νταλιάνης, Διονύσης Πιφέας, Θάλεια Σταματέλου, Αρετή Τίλη, Σίσσυ Τουμάση, Ορέστης Χαλκιάς. Μουσικός επί σκηνής: Μάριος Παπούλιας

Ημέρες & ώρες παραστάσεων:
Από 27/1/2020 έως 14/4/2020: Δευτέρα & Τρίτη 21:00, Σάββατο 18:00, Κυριακή 17:00

Τιμές Εισιτηρίων: A’ ζώνη: 16 ευρώ, Β’ ζώνη: 14 ευρώ, Γ’ ζώνη: 12 ευρώ.
Senior (άνω των 65): 14 ευρώ, φοιτητικό, νεανικό (κάτω των 22), ανέργων: 12 ευρώ, ΑΜΕΑ: δωρεάν είσοδος, εισιτήριο συνοδού ΑΜΕΑ: 12 ευρώ (σε συγκεκριμένες θέσεις της Α’ & Β’ ζώνης, απαραίτητη είναι η επικοινωνία με το ταμείο του θεάτρου για το εισιτήρια ΑΜΕΑ).

Διάρκεια: 60 λεπτά, χωρίς διάλειμμα

Trailer:

Site: https://poreiatheatre.com/plays/do3a-koinh-apo-thn-odo-twn-filellhnwn/

* Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Info
ΘΕΑΤΡΟ ΠΟΡΕΙΑ
www.poreiatheatre.com
Τρικόρφων 3-5 & 3ης Σεπτεμβρίου 69
Πλατεία Βικτωρίας
http://www.facebook.com/poreiatheatre
http://twitter.com/poreiatheatre

ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΤΑΜΕΙΟΥ
210 8210991, 210 8210082

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
www.poreiatheatre.com, www.viva.gr, 11876, Sevenspots, Reload, WIND, βιβλιοπωλεία Ευριπίδης, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Αθηνόραμα.gr, YOLENI’S