Οι πρωταγωνιστριες της παραστασης ‘Αντιγονη, μια Υβρις’ στο «Και για πες…» με την Ελενα Χατζοπουλου

«…η Αντιγόνη του Σοφοκλή είναι μια κορυφή της δημοκρατικής πολιτικής σκέψης και στάσης, που αποκλείει και καταδικάζει το μόνος φρονείν, το οποίο αναγνωρίζει την έμφυτη ύβρη των ανθρώπων, και απαντά σε τούτη με τη φρόνηση…»  Κορνήλιος Καστοριάδης

Τον Σεπτέμβριο του 2019 η παράστασή σας παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου της Στοκχόλμης (Stockholm Fringe Festival). Πείτε μας, αρχικά, σε ποια γλώσσα ανέβηκε και περιγράψτε μας την αντίδραση του κοινού εκεί.

Ευαγγελή Φίλη: Η παράσταση ανέβηκε στα ελληνικά, με ελάχιστες φράσεις να ακούγονται στα σουηδικά και με κάποια μεγαλύτερα τμήματα του κειμένου μεταφρασμένα στα αγγλικά. Παράλληλα προβάλλονταν και υπέρτιτλοι στα αγγλικά. Το κοινό παρακολουθούσε με προσήλωση και με αμείωτο ενδιαφέρον. Η υποδοχή της παράστασης από το κοινό ήταν θερμή, ενώ πολύ ενθαρρυντικά ήταν και τα σχόλια των θεατών με τους οποίους συνομιλήσαμε μετά το τέλος της.

Πώς αντιλαμβάνονται οι ξένοι θεατές και πώς οι Έλληνες τις φόρμες και τις μεθόδους του μεταμοντέρνου θεάτρου;

Έλσα Λουμπαρδιά: Πριν απαντήσω στην ερώτηση θα τολμήσω να κάνω πιο συγκεκριμένο τον όρο “μεταμοντέρνο”, λέγοντας πως η δουλειά μας βασίζεται στο devised (θέατρο της επινόησης). Προσωπικά, δε βρήκα διαφορές ανάμεσα στους Έλληνες και τους ξένους θεατές. Η παράσταση έτυχε θερμής υποδοχής στη Στοκχόλμη, όμως παίξαμε σε ένα φεστιβάλ όπου ο κόσμος ήταν εξοικειωμένος με το είδος. Δεν ξέρω τι αντίδραση θα είχαν οι περαστικοί Σουηδοί, αν παίζαμε σε μια πλατεία, για παράδειγμα. Το ίδιο συμβαίνει και στην Αθήνα. Παίζουμε μια παράσταση που λέγεται “Αντιγόνη, μια Ύβρις”, και από τον τίτλο και μόνο αντιλαμβάνεται κανείς ότι πρόκειται για μια ερευνητική δουλειά. Ο θεατής που θα ενδιαφερθεί να έρθει στο Booze να παρακολουθήσει τη δουλειά μας, θεωρώ πως έχει δει θέατρο της επινόησης και επιθυμεί να ανοίξει τα ερωτήματά του στη θεματική της Αντιγόνης.

Η παράσταση «Αντιγόνη, μια Ύβρις» βρίθει συμβολισμών. Πιστεύετε ότι ο μέσος θεατής μπορεί να τους αποκωδικοποιήσει;

Έλσα Λουμπαρδιά: Πιστεύω ότι οι θεατές μας είναι έξυπνοι και αντιλαμβάνονται. Είναι επιλογή τους, αν θα καθίσουν να αναλύσουν και να αποκωδικοποιήσουν τους συμβολισμούς που “κρύβονται” στην παράσταση ή θα αφεθούν στο βίωμά τους, στη μοναδική σχέση που θα αναπτύξουν με το έργο, στην επικοινωνία τους με τους συγγραφείς, τη σκηνοθέτη, την ομάδα και τους εαυτούς τους. Προσωπικά, θα ήθελα να μη γίνεται καμιά προσπάθεια από κανέναν να δώσει απαντήσεις, αντίθετα θα μου άρεσε να ξέρω ότι ανοίγονται ερωτήματα στους θεατές. Η ίδια δεν έχω απαντήσει στα ερωτήματα που θέτει η παράσταση, την αφήνω να λειτουργεί καθημερινά μέσα μου και αυτό προτείνω και στους ανθρώπους που την παρακολουθούν.

Εσείς οι τρεις (Eυαγγελή Φίλη, Έλσα Λουμπαρδιά και Ελένη Μπαμπασάκη) αναλαμβάνετε να ερμηνεύσετε όλους τους ρόλους, αλλάζοντας ρούχα, φωνή, ύφος. Προσωπικά θεωρώ ότι είναι αρκετά δύσκολο είδος θεάτρου, για πολλούς λόγους… Εσείς πιστεύετε ότι ο θεατής μπορεί να αντιληφθεί όλες αυτές τις αλλαγές, ώστε να παρακολουθήσει την εξέλιξη της υπόθεσης;

Ευαγγελή Φίλη: Δυο από τις τρεις ηθοποιούς (Έλσα Λουμπαρδιά, Ευαγγελή Φίλη) ερμηνεύουμε από τέσσερις ρόλους η καθεμία, ενώ μια (Ελένη Μπαμπασάκη) παραμένει σταθερή επί σκηνής, ως Κρέοντας. Για μένα, πέρα από την όποια δυσκολία, αυτή η εναλλαγή των ρόλων είναι μια πρόκληση. Πιστεύω πως είναι πολύ χαρακτηριστικές οι διαφοροποιήσεις από ρόλο σε ρόλο, ο κάθε ένας έχει άλλη φωνή, άλλο κοστούμι, αλλά και ξεχωριστή κίνηση, έκφραση κι ενέργεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις δε, αναφέρεται από το ίδιο το κείμενο το όνομα του ρόλου, οπότε κι ο θεατής μπορεί άνετα να παρακολουθήσει την εξέλιξη της δράσης. Ίσως να μην μπορεί να ξεχωρίσει ποιος είναι ο Άγγελος και ποιος ο Εξάγγελος, αντιλαμβάνεται όμως ότι πρόκειται για δυο αγγελιοφόρους. Συν τοις άλλοις, ο μύθος της Αντιγόνης είναι μια ιστορία γνωστή στο μέσο θεατή, είμαστε εξοικειωμένοι μαζί του ήδη από τα σχολικά μας χρόνια, γεγονός που διευκολύνει την παρακολούθηση της παράστασης με αυτήν της την ιδιαιτερότητα.

Ο σημερινός άνθρωπος λαμβάνει ασταμάτητα ποικίλες πληροφορίες. Το ερώτημα που τίθεται από την αρχή στην παράστασή σας είναι εάν ακούει; Τι ακριβώς εννοείτε όταν αναρωτιέστε εάν «ακούει»;

Ελένη Μπαμπασάκη: Το ρήμα ‘ακούω’ χρησιμοποιείται ακατάπαυστα από τα ομηρικά έπη μέχρι τις μέρες μας. Το ίδιο ακατάπαυστα προσλαμβάνουμε ηχητικά ερεθίσματα και επιλέγουμε ποια από αυτά θα συλλάβουμε, θα αποκωδικοποιήσουμε και θα κατανοήσουμε. Ρωτάμε ευθέως τον θεατή και τους εαυτούς μας σε κάθε παράσταση, αν τα αυτιά μας είναι ανοιχτά και τεντωμένα, αν αντιλαμβανόμαστε τα λόγια, αν δίνουμε προσοχή και σημασία, αν ακούμε τα γόνατά μας, αν ακούμε φωνές, αν ακούμε την αγάπη, αν ακούμε τη μυρωδιά κατά πως λένε στην Κρήτη, αν ακούμε το λεμόνι στο φαγητό κατά πως λένε στην Πάτρα, αν ακούμε βερεσέ, αν ακούμε την καρδιά και τον διπλανό μας, αν υπακούμε, αν προσέχουμε, αν είμαστε παρόντες.

Μιλήστε μας για το πώς αντιλαμβάνεστε τη διαφορετικότητα στο χθες και στο σήμερα.

Ελένη Μπαμπασάκη: Χθες ήταν διαφορετικές οι γυναίκες που φορούσαν παντελόνια, σήμερα είναι διαφορετικοί οι άντρες που φορούν φούστες, ελπίζω αύριο να μην μας αφορά καθόλου ποιος και πώς είναι διαφορετικός, να είμαστε όλοι διαφορετικά υπέροχοι και σεβαστοί.

Πώς ένας σύγχρονος άνθρωπος μπορεί να αντισταθεί στην ύβρη της εξουσίας;

Έλσα Λουμπαρδιά: Είναι στη φύση μας να εξουσιάζουμε και να εξουσιαζόμαστε. Όλες οι σχέσεις μας, οικογενειακές, φιλικές, ερωτικές, εργασιακές, βασίζονται σε αυτή τη δυναμική. Αλλά στη φύση μας είναι επίσης να αλλάζουμε και να εξελισσόμαστε. Με αρκετή δουλειά με τον εαυτό μας, και ουσιαστικό ενδιαφέρον για τον άλλον, θεωρώ πως μπορούμε να αποφύγουμε την ύβρη της εξουσίας. Βλέπω γύρω μου σχέσεις και ανθρώπους που το έχουν πετύχει αυτό. Αλλά χρειάζεται καθημερινός αγώνας. Χρειάζεται σεβασμός στους ανθρώπους που σχετιζόμαστε αλλά και σε μας τους ίδιους. Με άλλα λόγια χρειάζεται να ακούμε.

Και η ίδια η αντίσταση μπορεί να αποτελέσει ύβρη;

Ευαγγελή Φίλη: Θα έλεγα πως η αντίσταση στην εξουσία ή στην ύβρη της εξουσίας μπορεί να εξελιχθεί η ίδια σε ύβρη. Η αντίσταση δεν είναι μια παθητική κατάσταση. Είναι ενεργός δράση και έχει συγκεκριμένα κίνητρα που ιδανικά πηγάζουν από την ανάγκη του ανθρώπου για ελευθερία, ισότητα και δικαιοσύνη. Ο άνθρωπος ορθώς αγωνίζεται και διεκδικεί αυτά που δικαιωματικά του ανήκουν, αλλά δεν είναι άγγελος, είναι ένα πλάσμα με αδυναμίες, ένστικτα και συναισθήματα. Ο εξεγερμένος όταν βρεθεί αντιμέτωπος με τον δυνάστη του -και κατ’ επέκταση με όσους και όσα συμβολίζουν την καταπίεσή του- μπορεί να δράσει εκδικητικά και ανελέητα, διαπράττοντας ύβρη.

Τι είναι δίκαιο και τι άδικο;

Ελένη Μπαμπασάκη: Δίκαιο είναι το σύνολο των νόμων γραπτών και άγραφων που καθορίζουν τις σχέσεις μεταξύ των μελών μιας κοινωνίας, καθώς και μεταξύ πολιτών και Κράτους. Δίκιο είναι αυτό που είναι αληθές, σωστό, σύμφωνο με την πραγματικότητα, με τις αρχές της ηθικής, αυτό που διεκδικούμε όλοι και ο καθένας ξεχωριστά, που μας πνίγει, που ‘πού να το βρούμε’, που ο στραβός το έχει σίγουρα, που το έχουμε βουνό, που το έχουμε με το μέρος μας, που μας τρώει και μας το τρώνε, που μόνο εμείς το έχουμε, οι άλλοι έχουν άδικο λέμε/ουρλιάζουμε, οι άλλοι έχουν δίκιο λένε/ουρλιάζουν και συγκρούεται το δίκιο με το δίκιο.

Τέλος, ποιο θέλετε να είναι το αποτύπωμα της παράστασής σας;

Ελένη Μπαμπασάκη: Θέλουμε να είναι το αποτύπωμα μιας δουλειάς βασισμένης στην ομαδικότητα, τον σεβασμό στην προσωπική έκφραση, στον πειραματισμό και την έρευνα, στην προτίμηση των ερωτήσεων αντί των απαντήσεων, ένα αποτύπωμα ελέφαντα – βαθύ και ευκρινές, ένα αποτύπωμα μέλισσας – χρωματιστό και θορυβώδες.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ‘ΑΝΤΙΓΟΝΗ, ΜΙΑ ΥΒΡΙΣ’

«Αντιγόνη, μια  Ύβρις»
Stockholm Fringe Edition
Από την Ομάδα7
Τελευταία παραστάση
Κυριακή 3 Νοεμβρίου στις 20:00
Βooze Cooperativa | Κολοκοτρώνη 57, Αθήνα

«Πολλά τα δεινά κουδέν ανθρώπου δεινότερον πέλει»/ «Πολλά τα φοβερά, πιο φοβερό απ’ όλα ο άνθρωπος», Σοφοκλής, Αντιγόνη

Μετά τη συμμετοχή της στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου της Στοκχόλμης (Stockholm Fringe Festival) το Σεπτέμβριο του 2019, η multimedia performance επιστρέφει στο Booze Cooperativa στην παρούσα εκδοχή της.

Με όχημα τη σοφόκλεια τραγωδία, τις σκέψεις του Κορνήλιου Καστοριάδη και υλικά του θεάτρου της επινόησης, η Ομάδα7 ξαναδιαβάζει ένα κλασσικό έργο.

Στο κέντρο μιας σκηνικής εγκατάστασης θεμελιωμένης σε οπτικοακουστικά μέσα, τρεις γυναίκες ερμηνεύτριες μοιράζονται όλους τους ρόλους, παρεμβάλλουν τις προσωπικές τους απόψεις και εμπειρίες και επεμβαίνουν στη σκηνική δράση. Σ’ αυτόν τον κλειστό κύκλο ενός σάπιου οικονομικού κέντρου εξουσίας, τα δεκαπέντε πρόσωπα του Χορού μπορούν να φτάσουν μόνο διαμεσολαβημένα, μέσα από μια οθόνη, για να διαπραγματευτούν, να διεκδικήσουν ή να αρνηθούν τη δική τους ατομική ευθύνη.

Η παράσταση συνδιαλέγεται με τη διαχρονική τραγικότητα του «δεινότερου» απ’ όλα τα πλάσματα, του Ανθρώπου και θέτει ερωτήματα: είναι ηθικό χρέος του ανθρώπου να αντιστέκεται στην ύβρη της εξουσίας; Η αντίσταση μπορεί να γίνει ύβρις; Είμαστε σε θέση να ακούσουμε πραγματικά τη διαφορετική γνώμη, τον διαφορετικό άνθρωπο; Τι υπάρχει πριν τις αμετάκλητες αποφάσεις; Έχουμε δίκιο μόνο εμείς;

«…η Αντιγόνη του Σοφοκλή είναι μια κορυφή της δημοκρατικής πολιτικής σκέψης και στάσης, που αποκλείει και καταδικάζει το μόνος φρονείν, το οποίο αναγνωρίζει την έμφυτη ύβρη των ανθρώπων, και απαντά σε τούτη με τη φρόνηση.» Κορνήλιος Καστοριάδης

Ο πρώτος κύκλος παραστάσεων «Αντιγόνη, μια Ύβρις» πραγματοποιήθηκε στο Booze Cooperativa τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο του 2018. Στο Stockholm Fringe Festival παρουσιάστηκε στις 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2019 στο Teater 3, σε νέα μετάφραση και διασκευή. Το Stockholm Fringe Festival αποτελεί την τρίτη συμμετοχή της ομάδας σε διεθνή διοργάνωση, μετά το Διεθνές Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου του Καΐρου, το 2010, και τη Διεθνή Έκθεση Σκηνογραφίας και Θεατρικής Αρχιτεκτονικής της Πράγας (The Prague Quadrennial of Performance Design and Space, PQ 2015).

Η Ομάδα7

Η Αστική Μη Κερδοσκοπική Ομάδα Θεάτρου Επτά (Ομάδα7) αποτελεί μια καλλιτεχνική κολεκτίβα που διερευνά τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες της χώρας σ’ ένα διάλογο με τις φόρμες και τις μεθόδους του μεταμοντέρνου θεάτρου. Σχηματίστηκε το 2003 και απέκτησε νομική μορφή το 2006. Έχει στο ενεργητικό της είκοσι δύο παραγωγές μέχρι τώρα, στις οποίες συμμετέχουν κάθε φορά τουλάχιστον 15 καλλιτέχνες και εθελοντές.

Δομικά στοιχεία λειτουργίας της Ομάδας7 είναι:

– η δημιουργική συνδιαλλαγή διαφορετικών αισθητικών μέσα από την προσωπική έκφραση του κάθε συνεργάτη
-η χρήση και διαχείριση του χώρου (δημόσιου ή ιδιωτικού) ως εικαστικό περιβάλλον
– η αξιοποίηση ποικίλου οπτικοακουστικού υλικού
-η επεξεργασία των κειμένων ως μέρος ενός διαλόγου με τη σύγχρονη δραματουργία
-ο ρόλος και η θέση του ερευνητικού θεάτρου στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα
– η αλληλεπίδραση και η συνδιαλλαγή με το ευρύτερο περιβάλλον της διεθνούς σκηνής

Tαυτότητα παράστασης
«Αντιγόνη, μια Ύβρις»
Μετάφραση/Διασκευή: Βίκυ Μαστρογιάννη-Ομάδα7
Δραματουργία/Επιμέλεια κειμένου: Ευδοκία Δεληπέτρου
Βοηθός Σκηνοθέτη/Μετάφραση στα αγγλικά: Γιώργος Ανδράκης
Σχεδιασμός φωτισμού/Φωτογραφία/Video: Γιώργος Ζαφειρίου
Σκηνικά/Κοστούμια: Δάφνη Αηδόνη
Πρωτότυπη Μουσική: Μάριος Τσάγκαρης
Ηθοποιοί: Έλσα Λουμπαρδιά, Ελένη Μπαμπασάκη, Ευαγγελή Φίλη
Χορός Video: Ανδρονίκη Αβδελιώτη, Δάφνη Αηδόνη, Γιώργος Ανδράκης, Μυρσίνη Γεωργάκη, Ευδοκία Δεληπέτρου, Γιώργος Ζαφειρίου, Αλκιβιάδης Ζούπας, Σοφία Λιάκου, Βαγγέλης Παπαδάκης, Μάνος Παπαδάς, Βασιλική Σκευοφύλαξ, Θοδωρής Σκυφτούλης, Γιάννης Τζέμης, Μάριος Τσάγκαρης, Ραφαήλ-Ανάργυρος Τσάντες, Μαίρη Λούση, Δανάη Σπηλιώτη.

Διάρκεια: 75 λεπτά
Τρίτη 22 και 29 Οκτωβρίου στις 21:00 & Κυριακή 27 Οκτωβρίου και 3 Νοεμβρίου στις 20:00
Βooze Cooperativa | Κολοκοτρώνη 57, Αθήνα
Τιμές εισιτηρίων: 10 €, 8 € (φοιτητικό ), 5€ (ανεργίας, κάρτες ΣΕΗ, ΣΕΧΩΧΟ)
Τηλέφωνο κρατήσεων: 698 4168 592
Προπώληση: Viva.gr & στα σημεία προπώλησης Viva
Περισσότερες πληροφορίες:

Promo Video 2

Promo Video 3

Iστοσελίδα: Ομάδα7
Επικοινωνία παράστασης: Δάφνη Ανέστη