Η Ελενη Παπαχριστοπουλου στο «Και για πες…» με την Ελενα Χατζοπουλου

-Χαίρεσαι που με βλέπεις;
-Δεν ξέρω… θα δούμε…

Είναι οι πρώτες κουβέντες που ακούγονται στην παράσταση «Η Περαστική», του συγγραφέα και σκηνοθέτη Jean – Paul Denison, που ανεβαίνει στο θέατρο ΕΚΣΤΑΝ, με τον Γιάννη Σταματίου και την Ελένη Παπαχριστοπούλου.

Εγώ πάντως χάρηκα που είδα και την παράσταση και χάρηκα ακόμη περισσότερο που συνομίλησα με την εξαιρετική Ελένη Παπαχριστοπούλου. Την ευχαριστώ θερμά. Ευχαριστώ και για την κουβέντα μας τον κ. Γιάννη Σταματίου, όμως αυτή είναι off the record.

κ. Παπαχριστοπούλου, σας καλωσορίζουμε στο Sin Radio και στη στήλη «Και για πες…». Η παράσταση «Η Περαστική» είναι από τις καλύτερες που έχουμε δει αυτή την περίοδο. Η ερμηνεία και του κ. Σταματίου και η δική σας, άξια επαίνων, το δε κείμενο καθηλωτικό, αγγίζει πολλά θέματα με ευαισθησία και χιούμορ, παίρνοντας αφορμή την ίδια τη ζωή και τις αποφάσεις της.

Σας ευχαριστώ κι εγώ από την πλευρά μου για αυτή μας την κουβέντα. «Η Περαστική» αναφέρεται στη συνάντηση μιας γυναίκας με τον πρώην σύντροφό της, μετά από 20 χρόνια χωρισμού. Εκείνος είναι συγγραφέας –φιλόσοφος και εκείνη ηθοποιός. Ο Jean – Paul Denison, έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικό έργο… ένα έργο που, όπως όλα τα μεγάλα έργα, δεν σβήνουν στον χρόνο.

Ποια θέματα θίγονται μέσα στο έργο;

Ο Denison, μέσα από ένα κεντρικό θέμα, θίγει πλήθος ζητημάτων, τα οποία όμως τα «αφήνει», δεν θέλει να τα προσδιορίσει, με την έννοια ότι δεν κάνει διδακτισμό. Γενικά, οι Γάλλοι δεν κάνουν διδακτισμό, όπως εξάλλου συμβαίνει σε όλα τα κλασικά έργα. Τα μεγάλα ζητήματα, όπως η ζωή, ο έρωτας και ο θάνατος και πώς αυτά αντιμετωπίζονται, είναι κοινά για όλους. Όμως, κάτω από ποιο βλέμμα; «Η Περαστική» έχει το βλέμμα του συγγραφέα, ο οποίος ζει στη σύγχρονη εποχή και βλέπει τα διαχρονικά μεγάλα ζητήματα της ζωής.

Ας έρθουμε τώρα σε αυτήν τη γυναίκα που ερμηνεύω… Ο συγγραφέας την έχει τοποθετήσει ως ηθοποιό, διότι, όπως λέει και ο ίδιος, το επάγγελμα της ηθοποιού, από τη φύση του, συνδέεται περισσότερο με την ελευθερία. Η γυναίκα αντιπροσωπεύει, συμβολίζει τη γη, τη ζωή, τον έρωτα. Αλλά ο έρωτας είναι ένας; Το ζευγάρι δεν υπήρξε παντρεμένο, μιας και δεν βρίσκεται εκεί το θέμα του Denison. Μια γυναίκα, νομίζω, ότι έχει δικαίωμα να ψάχνει και να ανακαλύπτει τη ζωή και μέσα από άλλα πράγματα. Κάπου στο κείμενο λέγεται χαρακτηριστικά, ότι η επιθυμία συχνά μας τυφλώνει… Αν και στο τέλος του λέει, είσαι ο μόνος άνδρας που αγάπησα…

Μόνο στο τέλος… Εκ του αποτελέσματος το κρίνει πια αυτό…

Ναι, ναι… δεν ξέρω… αγαπάμε δυό φορές; Ο Denison, από τους μεγαλύτερους παιδαγωγούς του σύγχρονου θεάτρου, θέτει κι άλλη διάσταση, χωρίς να ηθικολογεί. Θέτει απλά τον έρωτα, την αγάπη και το χρόνο…

Κύκλοι που κλείνουν, που ανοίγουν, παλιοί που δεν έχουν κλείσει…

Που δεν μπορείς να δώσεις συνταγές για το ποια είναι η ζωή… Μα δεν έχει τοποθετεί τυχαία αυτή τη συνάντηση σε αυτή την ηλικία…

Το συγκεκριμένο κείμενο πάντως αγγίζει πτυχές ολονών μας… δεν υπάρχει περίπτωση κάπου να μη σε «πιάσει»… Κάπου θα σε βρει… Κάτι απ’ όσα πραγματεύεται σου έχει συμβεί…

Αυτά είναι τα μεγάλα έργα. Είδατε; Δεν κουνιότανε κανείς… Άκουγες την ποιότητα της σιωπής… Βλέπετε, μέσα από την ιστορία του συγγραφέα με την ηθοποιό, ο Denison μπαίνει μέσα σε όλα τα δικά μας προβλήματα και σε κάνει να σκεφτείς. Βλέπεις τη δική σου ζωή… Η βιβλιοθήκη γεμάτη με βιβλία δεν είναι τυχαία τοποθετημένη εκεί… δεν είναι διακόσμηση τα τόσα βιβλία… Τα βιβλία βέβαια είναι εκείνα που μας κάνουν να ανοίγουμε ένα παραθυράκι στη ζωή μας… λιγότερο σκοτάδι και περισσότερο φως… Αλλά τα βιβλία δεν τον έσωσαν τον φιλόσοφο… Δεν βρήκε τη λύση σε αυτά… Είδατε τι λέει στο τέλος; Θα γεράσω, της λέει… ο χρόνος φεύγει… Συγκρούεται με τον ίδιο του τον εαυτό… γιατί είναι ο χρόνος που τα παρασύρει όλα και δεν αφήνει κανέναν ανέγγιχτο…

Ο θάνατος τσιγκλάει, λέει σε κάποια στιγμή…

Ακριβώς… Γι’ αυτό ο συγγραφέας τους τοποθετεί 20 χρόνια μετά… τώρα που είναι ώριμοι και είναι αντιμέτωποι με όλα αυτά τα μεγάλα ζητήματα, αλλά όχι πεσιμιστικά… δεν μιλάει για τον θάνατο, αλλά για τη ζωή που θέλει! Θέλω να είμαι αιώνιος, λέει και θυμώνει που δεν είναι… Είναι ένα έργο γεμάτο συναισθήματα, που κάθε φορά που το βλέπεις παρατηρείς και διαφορετικά πράγματα. Κρύβει βαθειά ανθρωπιά, έχει ευαισθησία, χιούμορ… Είμαστε παιδιά του έρωτα, της ζωής και του χρόνου… Αυτή του φωνάζει ζήσε, γύρισε, παρόλο που αυτή είναι η άρρωστη, είναι αυτή που φέρνει τη ζωή…

Αντίθεση…

Ναι, μια ωραία αντίθεση. Ενώ αυτή έχει το πρόβλημα, είναι χαρούμενη, θέλει να ζήσει, θέλει ακόμη τον έρωτα… Κάνει όμως και κάτι σπουδαίο… Δεν του το λέει. Γυναικεία αξιοπρέπεια, όπως είπε πριν και ένας θεατής. Βλέπετε, όσο βιώνω το κείμενο, ανακαλύπτω συνεχώς κι άλλες διαστάσεις. Στη Γαλλία, όταν σπούδαζα, δεν μας ανέλυαν το έργο. Ποτέ. Το ίδιο συνέβη και τώρα με τον Denison. Για να μη σε μπλοκάρει, σε «πάει» σιγά-σιγά, σαν ψυχαναλυτής και ψάχνει να βρει εσένα μέσα στο έργο του…

Η πίστη, ακόμη ένα ζήτημα του έργου.

Ναι, και είναι συγκλονιστικός ο μονόλογος της, που περιγράφει τη στιγμή που περπατούσε σε ένα μονοπάτι και βλέποντας τη θάλασσα και το λουλούδι, αντικρίζει την έννοια του Θεού. Κι όταν ο συγγραφέας μιλάει για την πίστη δεν αναφέρεται στις θρησκείες, αλλά στο πνεύμα και στη σχέση του όντος με τη γη και το σύμπαν. Αυτός είναι ένας επιστήμονας, ένας φιλόσοφος, είναι ορθολογιστής, αλλά δεν έλυσε κάποιο του πρόβλημα… Κι έρχεται αυτή, μετά από 20 χρόνια, και τον ρωτάει σε τι σου χρησίμευσε αυτή η γνώση, χωρίς την πίστη…

Πολλά τα κρυμμένα νοήματα…

Γι’ αυτό το λόγο αυτό το έργο βλέπεται και ξαναβλέπεται… Κι εγώ τώρα που συζητάμε κατανοώ κι άλλες διαστάσεις του ρόλου. Είναι ένας ρόλος που θέλει διαρκή μελέτη. Δεν είναι μια γραμμική κατανόηση. Είναι έργο πολυεπίπεδο. Αγγίζει όλα τα προβλήματα της ζωής μας…

Λέτε σε κάποιο σημείο ότι στο παρελθόν δεν επιστρέφουμε, μόνο να κοιτάξουμε μπορούμε και να μετρήσουμε τις ζημιές, μιας και παραμένει ίδιο… Όμως, μπορούμε να το διορθώσουμε ή να το «ανακατασκευάσουμε»;

Κοίταξε Έλενα. Κατ’ αρχάς τίθεται ένα μεγάλο ζήτημα. Αυτό του πόνου. Αυτός έχει πονέσει πολύ και φαίνεται. Όλη η ιστορία είναι να αγαπάς και να αγαπιέσαι, όπως λέει και ο Φρόυντ. Αλλά, τι πόνο δίνεις στην προσπάθεια να αγαπιέσαι; Όπως λέει ο σκηνοθέτης, φανταζόμαστε τη ζωή ήρεμη, γαλήνια, ευτυχισμένη, αλλά είμαστε ανίκανοι να την κάνουμε έτσι. Δηλαδή για να καταλάβεις κάτι πρέπει να κάνεις τον άλλο να πονέσει πριν… Κι αυτή τον έκανε και πόνεσε… και μετά κατάλαβε ότι τον αγαπούσε…

Λογική ή συναίσθημα;

Αυτή του λέει ότι η αγάπη δεν έχει καμιά σχέση με τη λογική κι αυτός της λέει φύγε… Έβαλε τη λογική του… Αλλά επειδή έβαλε τη λογική του στο τέλος κλαίει… ίσως το ‘χει μετανιώσει… Πιστεύω ότι πρέπει να συγχωρούμε… Ακούω από τους νέους, σε διαφορετικές παραστάσεις και σε διαφορετικό χρόνο να μιλούν για αυτό το ζήτημα. Είναι ένα ερώτημα που αγγίζει τα νέα παιδιά…

Ίσως το συναίσθημα για να εκδηλωθεί θέλει και μια πιο ώριμη ηλικία. Όταν είμαστε νέοι μπορεί να μην το ‘χουμε μάθει, να ντρεπόμαστε, να μην είναι της μόδας…

Ή να μην είναι ρομαντικό… Ο έφηβος, μας έλεγαν στη Γαλλία, ότι έχει χάσει το ρομαντικό πλησίασμα…

Μάλλον γιατί η εκδήλωση του συναισθήματος υποδηλώνει αδυναμία…

Ακριβώς! Γι’ αυτό ο Denison τους τοποθετεί 20 χρόνια μετά, χωρίς όμως να κάνει διδακτισμό. Ώρες χρειάζεται η ανάλυση αυτού του έργου. Είναι ζητήματα που διαρκώς συμβαίνουν στη ζωή μας…

Ο θάνατος είναι μέσα μας;

Ναι… Όταν βρίσκεσαι στο μέσο μιας διαδρομής και μετράμε παρελθόν… Αυτοί βρίσκονται μέσα σε ένα χρόνο, που υπήρξε και σε έναν χρόνο που μεταφέρεται… Είπαμε, είμαστε παιδιά της ζωής και του χρόνου.

Και η συγνώμη; Μπορεί να γιατρέψει;

Η συγνώμη είναι μια μεγάλη ποιότητα στη ζωή. Σημαντικό στη ζωή να λες συγχώρεσε με… Αυτή γύρισε και του είπε συγχώρεσε με… Απαλύνει κάπως τον πόνο και πιθανώς να μας κάνει να καταλάβουμε τον λόγο που κάναμε ότι κάναμε… Αλλά ο πόνος; Είναι μεγάλο θέμα ο πόνος…

Άρα; Συγνώμη και προς τον εαυτό μας και προς τους άλλους;

Από τον εαυτό μας απαιτείται η μεγάλη διαδρομή. Αυτό το βλέπεις και στη μεταμέλεια του. Κι αυτός πόνεσε για να κατανοήσει, να αγαπήσει και να αποδεχτεί. Είναι επώδυνες οι διαδρομές που κάνουμε για να κατανοήσουμε, να αγαπήσουμε και να αποδεχτούμε. Ο Denison θέτει και το μεγάλο θέμα της αποδοχής.

Η αποδοχή πάλι έχει να κάνει με τον εαυτό μας…

Ακριβώς, το πώς θα αποδεχτείς τον άλλον και πως θα τον κατανοήσεις… πώς να κάνεις διάλογο μαζί του… Αυτός δεν μπόρεσε… μάλωσε μαζί της, γιατί δεν μπόρεσε να αποδεχτεί την πίστη της…

Ως φιλόσοφος έχει μάλλον υποχρέωση να υποστηρίξει την επιστήμη του…

Ναι, αλλά δεν τον έσωσε… Αν και αρχίζει και αποδέχεται…

Ναι, αλλά είναι αργά…

Είναι…

Με μια άλλη έννοια «περαστικοί» είμαστε όλοι από αυτή τη ζωή. Και είναι κρίμα να χάσουμε, έστω και την τελευταία στιγμή, την ευκαιρία για ψήγματα ευτυχίας.

Δείτε αυτήν την παράσταση. Μπορεί να διακρίνετε κι άλλα μεγάλα ζητήματα που θίγονται με αριστοτεχνικό τρόπο.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ‘Η ΠΕΡΑΣΤΙΚΗ’

Η Περαστική
ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΑΙΖΟΝ

Ένας συγγραφέας και μια ηθοποιός είκοσι χρόνια μετά το χωρισμό τους. Κάθε τους σκέψη, κάθε κύτταρο τού σώματός τους είναι γεμάτα μνήμες και ερωτήσεις.

Σε τι αφιέρωσαν τη ζωή τους; Γιατί;

Αυτές τις ερωτήσεις και άλλες, ο γάλλος συγγραφέας και σκηνοθέτης Ζαν – Πωλ Ντενιζόν, ιστορικός βοηθός τού Πήτερ Μπρουκ, μας καλεί να τις παρακολουθήσουμε σ’ένα ταξίδι γεμάτο συναίσθημα και χιούμορ μέσα από τους ηθοποιούς Γιάννη Σταματίου και Ελένη Παπαχριστοπούλου. (Βλέπε: Βραβείο σκηνοθεσίας, βραβείο ερμηνειών για τις Καρέκλες του Ιονέσκο στο θέατρο Εκστάν, από Ένωση Ελλήνων Κριτικών Θεάτρου, 2018).

Είναι το ταξίδι ενός άντρα και μιας γυναίκας σε μια συνάντηση ανάμεσα στο σήμερα και το χθες, ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο. Μια ιστορία που θέλει να αντιστέκεται στο χρόνο και αγαπάει τη ζωή.

Μιας ιστορία που μας γυρνάει στις επιλογές της ζωής μας… Κάτι περισσότερο από μια απλή ιστορία αγάπης!

Σκηνοθεσία: Ζαν – Πωλ Ντενιζόν
Μετάφραση: Ελένη Παπαχριστοπούλου
Μουσική: Γιάννης Κ. Ιωάννου
Σκηνικά-Κοστούμια: Μπέτυ Λυρίτη
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μαζαράκης
Φωτογραφία: Τούλα Ροδοπούλου
Επικοινωνία: Άντζυ Νομικού

Με σειρά εμφάνισης στη σκηνή
Άντρας: Γιάννης Σταματίου
Γυναίκα: Ελένη Παπαχριστοπούλου

Παραστάσεις; Κάθε Σάββατο στις 20:30
Διάρκεια: 1 ώρα και 45 λεπτά
Εισιτήρια: 12€ κανονικό, 8€ (γκρουπ, φοιτητές, άνεργοι)
Χωρητικότητα: 48 θέσεις
Σημείο προπώλησης: Tickets services – Public

Θέατρο: Εκστάν, Πατησίων &Καυταντζόγλου 5, Αθήνα
ww.ekstaninfo.wixsite.com/ekstan
https://www.facebook.com/ekstan/
ΤΗΛ: 213 0210 339 & 6977359312