Στον σκοτεινό, υγρόκοσμο του βάλτου, όπου η ομίχλη γίνεται σχεδόν σκηνικός συνομιλητής, αναδύεται μια από τις πιο ατμοσφαιρικές ιστορίες του Sir Arthur Conan Doyle, Σέρλοκ Χολμς: Το Μυστήριο του Βάλτου. Η νέα σκηνική μεταφορά του έργου ανοίγει τον δρόμο σε μια ιδιαίτερη θεατρική συνάντηση, όπου η κλασική αστυνομική αφήγηση συναντά μια σύγχρονη, υποδόρια ανάγνωση του μύθου του Σέρλοκ Χολμς. Στο τιμόνι της δημιουργίας βρίσκεται η Ανδρονίκη Αβδελιώτη, μια σκηνοθέτις που διακρίνεται για τη λεπτοδουλεμένη σημειολογία της και την ευαισθησία με την οποία προσεγγίζει τον θεατρικό χώρο, ως τόπο μνήμης, σιωπής και αποκαλύψεων.

Απέναντι σε αυτό το πυκνό σκηνικό σύμπαν, η ηθοποιός πλέον Ανδρονίκη Αβδελιώτη, καλείται να ενσαρκώσει έναν ανδρικό ρόλο, αυτόν του Σέρλοκ Χολμς, αναλαμβάνοντας μια πρόκληση υψηλών απαιτήσεων, δίνοντας σάρκα και οστά σε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους χαρακτήρες της παγκόσμιας λογοτεχνίας, χωρίς να υποκύψει στην ψυχρή αναπαράσταση. Η ερμηνεία της εγγράφεται ανάμεσα στη λογική και στο άρρητο, αποτυπώνοντας έναν Χολμς που σκέφτεται με το σώμα και αφουγκράζεται με τη σιωπή.

Με αφορμή την παράσταση, συναντήσαμε την Ανδρονίκη Αβδελιώτη για μια συζήτηση που επεκτείνεται πέρα από τα όρια του μυστηρίου και αγγίζει τη διαδικασία της δημιουργίας, την υποκριτική έρευνα, αλλά και το διαχρονικό ερώτημα: τι είναι αυτό που κάνει τον Σέρλοκ Χολμς τόσο ακαταμάχητο στις συνειδήσεις θεατών και αναγνωστών;

∞

Ανδρονίκη καταρχάς καλωσήλθες στο Sin Radio. Τι ήταν αυτό που σε προσέλκυσε στο συγκεκριμένο κείμενο του Conan Doyle και γιατί επέλεξες το «Μυστήριο του Βάλτου» και όχι κάποιο πιο γνωστό έργο της σειράς;

Καλώς σας βρήκα! Ευχαριστώ πολύ το Sin Radio και εσένα που είστε κοντά μας σε κάθε μας δουλειά και την στηρίζετε με αγάπη! Όταν ξεκίνησα την έρευνα πάνω στα έργα του Sir Arthur Ignatius Conan Doyle, διαβάζοντας αρκετά από αυτά, έμεινα στο Σκυλί των Μπάσκερβιλ (The Hound of the Baskervilles). Παρόλο που ήταν δύσκολο να γίνει θεατρική παράσταση, μιας και διαδραματίζεται σε τρεις διαφορετικούς χώρους, το σπίτι της οδού Μπέικερ 221 Β’, την έπαυλη Μπάσκερβιλ και το τοπίο των βάλτων, με ιντρίγκαρε ο μύθος στον οποίο βασίζεται η ιστορία, αλλά και οι βάλτοι και το υπερφυσικό τέρας που στοιχειώνει την οικογένεια Μπάσκερβιλ και ζει στους βάλτους, περιμένοντας να αρπάξει το επόμενο θύμα του. Ήρθε στο μυαλό μου, λοιπόν, η εικόνα της τελευταίας σκηνής. Εκεί όπου ο θρύλος ζωντανεύει στην σκηνή. Και έτσι ξεκίνησα να δουλεύω πάνω σε αυτό και τελικά έδωσα τον τίτλο Το Μυστήριο του Βάλτου, μιας και ο βάλτος κυριαρχεί στις ζωές ως ένα τοπίο που κρύβει τα μυστικά του.

Πάντα ο βάλτος κρύβει μυστικά;

Στην επαρχία ένα βαλτώδες τοπίο λειτουργεί στη συνείδησή μας ως ένα μυστηριακός χώρος. Ως παιδί είχα την τύχη να περνώ τα καλοκαίρια μου σε ένα τέτοιο μέρος και πηγαίναμε παρέα παιδιών κοντά του. Οι καλαμιές, το νερό, τα έντομα που ζούσαν εκεί μας μάγευαν. Φτιάχναμε ιστορίες για το τι μπορεί να υπάρχει εκεί. Νεράιδες, ξωτικά και κάποιο τέρας. Κι ένα δικό μας τέρας του Λοχ Νες θέλαμε να πιστεύουμε πως κρύβεται κάπου εκεί. Κάπου ανάμεσα στα βουνά, το ποτάμι και τον βάλτο. Και μας παρακολουθεί. Σήμερα αυτό το μέρος δεν υπάρχει πια. Ο βάλτος μπαζώθηκε και επάνω του φτιάχτηκε δρόμος, πιο σύντομος, για τα γύρω χωριά. Και παρόλο που καταλαβαίνω την ανάγκη αυτή, είναι κάτι που με στεναχωρεί. Ένα κομμάτι πολύ δικό μου χάθηκε. Συνεχίζω να επισκέπτομαι το σημείο αυτό γιατί για μένα είναι πάντα εκεί. Απλά έχει κρυφτεί. Έτσι μετέφερα τον δικό μου βάλτο στη σκηνή του Αλκμήνη.

Ποια ήταν η βασική σκηνοθετική γραμμή; Προτίμησες μια πιο «βικτωριανή» ατμόσφαιρα ή μια πιο σύγχρονη ανάγνωση του μύθου;

Σκηνογραφικά, έμεινα στην εποχή του έργου. Πιστεύω ότι είναι ένα ακόμη μέσο για να ταξιδέψει το κοινό. Ο μύθος όμως αντικατοπτρίζει το τρόπο που σκέφτονται οι άνθρωποι. Πιστεύουμε σε μύθους για να ξεφύγουμε από την ζοφερή πραγματικότητα. Οι ήρωες του έργου αντιλαμβάνονται τον θρύλο του τέρατος, του δαίμονα σύμφωνα με το τι εξυπηρετεί την ζωή τους. Κάποιοι για να δώσουν νόημα σε μια ζωή βαρετή και άλλοι τον χρησιμοποιούν για να πετύχουν τους σκοπούς τους. Όπως στη ζωή. Νιώθεις πιο ήρεμος, αν ξέρεις ότι έχεις ηττηθεί από κάτι που σε ξεπερνάει, από κάποιο υπερφυσικό ον, που δεν έχεις κανέναν τρόπο να το πολεμήσεις, παρά από κάποιον που ζει δίπλα σου. Η συνειδητοποίηση ότι έχασες από κάποιον που απλά έτρεξε πιο γρήγορα από εσένα μπορεί να σε οδηγήσει στον βάλτο. Που αν μπεις μέσα, είναι βέβαιο ότι θα σε ρουφήξει στα σπλάχνα του.

Υπάρχουν συγκεκριμένα σημειολογικά μοτίβα ή σύμβολα που επέλεξες να τονίσεις στη σκηνική γλώσσα;

Ναι, ενώ κινούμαστε σε έναν ρεαλισμό και υπάρχει μια καθημερινότητα όπου οι ήρωες τρώνε, γελάνε, διασκεδάζουν, κλαίνε, αντιμετωπίζουν τον θάνατο, άλλοι στωικά, άλλοι με σκληρότητα, όταν ξεκινούν οι δεισιδαιμονίες και ο φόβος τους κυριεύει, περνάμε σε φόρμες για να δώσουμε το αλλόκοτο που υπάρχει στην ψυχή των ανθρώπων, αλλά και την ψυχολογία της μάζας που μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες καταστάσεις. Όταν πέφτει στο τραπέζι ένα θέμα, όσο πιο παράλογο είναι τόσο πιο πιστευτό γίνεται, χάνεται ο έλεγχος και οι άνθρωποι λειτουργούν ως ένα σώμα ανεξέλεγκτα. Στην περίπτωση μας στο άκουσμα του θρύλου, του υπερφυσικού σκύλου που καταδιώκει αιώνια κάθε Μπάσκερβιλ που πλησιάζει την έπαυλη, προκαλεί αμόκ. Οι κοινές αντιδράσεις, η κοινή κινησιολογία, η επαφή με το Θείο όταν έχουν την ανάγκη κάτι να τους προστατέψει, είναι μερικά από τα στοιχεία που έχουμε ενσωματώσει σε σημεία της παράστασης. Και αυτό έχει μια κωμικότητα σε αυτόν που το παρακολουθεί. Όχι όμως και σε αυτόν που το βιώνει.

Με ποιον τρόπο ενσωμάτωσες τον χώρο του βάλτου στη σκηνική σύνθεση;

Ο βάλτος είναι στημένος δίπλα από την έπαυλη. Μια ανάσα μας χωρίζει από αυτόν. Είναι πάντα εκεί. Για να θυμίζει στους ήρωες ότι δεν μπορούν να ξεφύγουν από αυτόν. Ακόμη και αν αισθάνονται ασφαλείς στον εσωτερικό χώρο του σπιτιού, εκείνος περιμένει εκεί, έξω. Και είναι έτοιμος να αποκαλύψει τα μυστικά που κρύβει. Αρκεί να είναι έτοιμοι να τα αντιμετωπίσουν. Να αντιμετωπίσουν την αλήθεια που κρύβεται ανάμεσα στις καλαμιές.

Πώς δουλέψατε τον ρυθμό της παράστασης, δεδομένου ότι η αστυνομική αφήγηση απαιτεί σασπένς και πυκνότητα;

Η παράσταση έχει κινηματογραφική δομή. Έχει γρήγορες σκηνές όπου σε κάθε μια αποκαλύπτονται στοιχεία, όπου θα συμπληρώσουν στο τέλος το παζλ της ιστορίας. Οι θεατές αναζητούν μαζί με τον Σέρλοκ Χόλμς τον δολοφόνο. Προσθέσαμε δε, κάποια μικρά στοιχεία για τους πιο παρατηρητικούς που δηλώνουν τον ένοχο του εγκλήματος. Μιας και πρόκειται για αστυνομικό μυθιστόρημα χρειάστηκε να κάνω αρκετές αλλαγές από το πρωτότυπο κείμενο του Arthur Conan Doyle για να μπορέσει να σταθεί θεατρικά, να κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον του θεατή και να υπάρχει σασπένς.

Πώς αντιλαμβάνεσαι το είδος του mystery theatre;

Είναι πιο σκοτεινό, έχει να κάνει με το ανεξήγητο. Με αυτό που δύσκολα λέγεται και κρύβεται στην ανθρώπινη ψυχή. Μια επιθυμία, ένα ταπεινό κίνητρο, τον φόβο. Όλα είναι σε τεντωμένο σχοινί. Τα γεγονότα τρέχουν και οι ήρωες δεν προλαβαίνουν να τα αξιολογήσουν. Ο κίνδυνος κυριαρχεί. Η λογική χάνεται. Η φαντασία οργιάζει. Και όταν φτάνεις σε ένα τέτοιο σημείο, ψυχολογικά, δεν μπορείς να εμπιστευτείς κανέναν. Οι φίλοι φαντάζουν εχθροί. Και μόνος σου πια έχεις χάσει το παιχνίδι. Αν το έκανα εικόνα θα ήταν μια παρέα παιδιών που παίζουν κρυφτό, νύχτα, στο δάσος. Και ξαφνικά μέσα στο παιχνίδι τα δέντρα δείχνουν να ζωντανεύουν, το θρόισμα του ανέμου δημιουργεί λέξεις σκόρπιες και το τοπίο γίνεται στο μυαλό τους εχθρικό.

Ποια είναι η δική σου σχέση με τον Σέρλοκ Χολμς;

Δυσκολεύτηκα αρκετά να τον καταλάβω. Διάβασα αρκετά έργα και συνεχίζω να διαβάζω για να έρθω κοντά του. Ένας τύπος που λειτουργεί μόνο με την λογική βάζοντας στην άκρη το συναίσθημα. Κάτι που έρχεται σε σύγκρουση με εμένα, μιας και λειτουργώ σχεδόν μόνο συναισθηματικά στα πράγματα. Παρόλο που έχω διαύγεια στις περισσότερες καταστάσεις που πρέπει να αντιμετωπίσω και η λογική μου δείχνει το σωστό, το παραβλέπω και αφήνω το συναίσθημα να με οδηγήσει. Μέσα από τον Σέρλοκ έμαθα ότι πάντα η αλήθεια είναι μπροστά στα μάτια μας. Και ότι και να κάνουμε θα έρθουμε αντιμέτωποι με αυτήν. Εκτιμώ σε αυτόν που αναζητά την αλήθεια όποια και να είναι αυτή. Που θέλει να την βγάλει στο φως χωρίς ίδιον όφελος. Εκτιμώ που είναι τόσο προσηλωμένος στην δουλειά του. Που τον απασχολεί ασταμάτητα. Με στεναχωρεί που χωρίς αυτήν δεν μπορεί να υπάρχει και βυθίζεται. Μου αρέσει που έχει κοντά του τον Γουότσον. Γιατί αυτό το “μαζί” μου ταιριάζει. Δεν θεωρώ ότι ο Σέρλοκ Χόλμς είναι ένας ιδιόρρυθμος τύπος, χωρίς συναισθήματα. Μπορεί να αντιληφθεί απόλυτα τα συναισθήματα των άλλων, αλλά δεν αφήνεται να παρασυρθεί από αυτά. Είναι εστιασμένος στην αποστολή του. Και το κάνει καλά!

Ο Χολμς είναι ένας νους σε διαρκή εγρήγορση. Πιστεύεις πως ο Χολμς μιλάει ακόμη στο σύγχρονο κοινό και με ποιον τρόπο; Και τι είναι αυτό που τον κάνει τόσο διαχρονικό και ακαταμάχητο στις συνειδήσεις θεατών και αναγνωστών;

Είναι ένας νους που δεν κοιμάται και δεν παρασύρεται. Ο τρόπος που σκέφτεται είναι ο τρόπος που θα θέλαμε όλοι να σκεφτόμαστε. Δεν έχει υπερφυσικές δυνάμεις. Μπορεί να αναγνωρίζει το προφανές. Να το αξιολογεί. Και να φτάνει στη λύση. Η καθημερινότητα μας και η πληροφορία, η ανεξέλεγκτη, που έχουμε δεν μας επιτρέπει να σταθούμε στις λεπτομέρειες. Έπειτα δεν αισθάνεται φόβο. Ο φόβος είναι ο μεγαλύτερος εχθρός. Όπως και το χρήμα. Ο Σέρλοκ δεν έχει τέτοια βαρίδια στην πορεία του. Υπάρχει σχεδόν μια ανιδιοτέλεια σε αυτά που κάνει. Και είναι αυτό που τον κάνει ξεχωριστό. Όταν έχει μια υπόθεση βγαίνει στους δρόμους και αναζητά στοιχεία χωρίς να τον απασχολεί ο κίνδυνος. Γιατί ψάχνει το φως. Όταν δεν έχει υπόθεση να εργαστεί είναι κλεισμένος στο σπίτι του. Περιμένοντας. Τον όποιο ναρκισσισμό του, τον έχει καλά κρυμμένο.

Κι επειδή ασχολείσαι με τη σκηνοθεσία, την υποκριτική, τα κοστούμια, τους φωτισμούς και ότι άλλο σχετίζεται με την εκάστοτε παράσταση, εν τέλει τι σε γοητεύει περισσότερο; Η διαδικασία της σκηνοθεσίας ή η ερμηνεία; Και ποια είναι η ανάγκη σου για τόσο «συγκεντρωτισμό»;

Η υποκριτική είναι αυτό που με γοητεύει περισσότερο. Ηθοποιός είμαι. Ξεκίνησα να σκηνοθετώ από μια ανάγκη μου να ζωντανέψω κάποιους ρόλους στη σκηνή. Γι’ αυτό και προτεραιότητα για εμένα είναι οι ηθοποιοί στη σκηνή. Όλοι οι ρόλοι να φωτιστούν. Να αναδειχθούν. Να ανακαλύψουμε τις λεπτομέρειες, τις μικρές και μεγάλες στιγμές τους. Δουλεύουμε πολύ πάνω στο κείμενο. Το σκηνογραφικό, το ενδυματολογικό κομμάτι και οι σκηνοθετικές, ας πούμε, ιδέες έρχονται διαβάζοντας ένα κείμενο στην αρχή του. Ζωντανεύει η παράσταση μπροστά μου. Και ξεκινάω να δουλεύω αμέσως πάνω σε αυτό. Για να μπουν ομαλά οι ηθοποιοί από την αρχή σε ένα περιβάλλον που θα το αισθανθούν οικείο. Δεν θέλω τίποτε να επισκιάζει τους ηθοποιούς. Το κομμάτι της κατασκευής των σκηνικών και των κοστουμιών είναι πολύ δημιουργικό και μου δίνει χαρά. Και ξέρω ότι έχουν ατέλειες αλλά τα αγαπώ. Γιατί μου θυμίζουν τις στιγμές που με αγωνία έψαχνα τον τρόπο να τα κατασκευάσω. Πλέον έχω μια αποθήκη με διάφορα σκηνικά αντικείμενα και ένα βεστιάριο με ρούχα και υφάσματα που περιμένουν την σειρά τους για να βγουν στη σκηνή. Τα φώτα και η μουσική είναι τα μόνα που δεν έχω ασχοληθεί. Τον σχεδιασμό του φωτισμού τον αφήνω πάντα στα χέρια του Βασίλη Κλωτσοτήρα. Που κάνει μαγική δουλειά. Εγώ του περιγράφω αόριστα την αίσθηση που έχω για την παράσταση και εκείνος το κάνει πράξη. Πλέον, ύστερα από τόσα χρόνια συνεργασίας δεν χρειάζεται να πούμε πολλά. Με ξέρει καλά και εγώ τον εμπιστεύομαι απόλυτα. Δεν ξέρω τι θα έκανα χωρίς τον Βασίλη Κλωτσοτήρα. Στην μουσική φέτος έχω μια υπέροχη συνθέτρια την Ελίνα Καλαμποκίνη. Ένα ταλαντούχο πλάσμα που έχει κάνει σπουδαία δουλειά. Ο φωτογράφος μας Λάμπρος Ρουμελιωτάκης που παγώνει τις στιγμές της παράστασης με τον φακό του. Και τέλος η βοηθός μου η Μάιρα Ξύδη που δουλεύει πάνω σε ότι έχει να κάνει με την τεχνολογία. Γιατί εγώ δυσκολεύομαι να μπω σε αυτό το κομμάτι.

Η χρονιά που σε λίγο φεύγει τι σου πήρε και τι σου έδωσε;

Νομίζω πως με έναν τρόπο ενηλικιώθηκα. Ήρθαν άνθρωποι στην ζωή μου και κάποιοι έφυγαν. Δεν αγαπώ τις αλλαγές, αλλά κατάλαβα πως κάποιες στιγμές είναι απαραίτητες όταν χάνουμε τον εαυτό μας. Και την αλλαγή πρέπει να την υποδεχόμαστε με αισιοδοξία. Προσπαθώ να μην αισθάνομαι φόβο γιατί αυτό μου στερεί την χαρά.

Τα επόμενα θεατρικά σχέδια σου;

Απολαμβάνω για την ώρα τον Σέρλοκ Χόλμς. Δουλεύω πάνω σε κάτι που θα βγει του χρόνου, αλλά είναι πολύ νωρίς ακόμη να μιλήσω για αυτό. Παράλληλα είμαι σε πρόβες για μια παράσταση με έναν πολύ ωραίο σκηνοθέτη και μια όμορφη ομάδα, αλλά είναι καλύτερα να ανακοινωθεί από το θέατρο, όταν έρθει η στιγμή. Θα πω μόνο ότι είμαι πολύ χαρούμενη για αυτή τη δουλειά.

Μια προσωπική ευχή για τη χρονιά που έρχεται;

Υγεία και αγάπη είναι η ευχή μου. Αγαθά σημαντικά στη ζωή.

Σε ευχαριστώ πολύ Ανδρονίκη μου! Και σου εύχομαι τα καλύτερα! Χαρά μου πάντοτε όταν σε συναντώ!

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Ένα από τα πιο σκοτεινά και αινιγματικά μυστήρια του Άρθουρ Κόναν Ντόυλ ζωντανεύει στην κεντρική σκηνή του Θεάτρου Αλκμήνη.

Σέρλοκ Χολμς: Το Μυστήριο του Βάλτου», βασισμένο στο θρυλικό μυθιστόρημα “Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ”, μεταφέρει το κοινό στον ατμοσφαιρικό κόσμο του βρετανικού μυστηρίου.
Μια αρχαία κατάρα…
Ο Σέρλοκ Χολμς, ο διάσημος ντετέκτιβ και ο αφοσιωμένος του συνεργάτης, Δρ. Γουότσον, ταξιδεύουν στην έπαυλη Μπάσκερβιλ, μετά από μια μυστηριώδη πρόσκληση, για να διαλευκάνουν το Μυστήριο του Βάλτου.
Ο θρύλος ζωντανεύει…
Η κατάρα των Μπάσκερβιλ είναι αληθινή;!

Πρόσωπα της υπόθεσης:
* Ο Ιατρός Μόρτιμερ
* Ο κληρονόμος Χένρι Μπάσκερβιλ
* Η χήρα κα Στέιπλετον
* Η οικονόμος κα Μπάρυμορ
* Ο μυστηριώδης άνδρας
* Η κυρία με τα αρχικά Λ.Λ.
* Δύο νεκροί
* Το δαιμονικό τέρας

Μια παράσταση γεμάτη σασπένς, ένταση και συνεχείς ανατροπές.

Το ομιχλώδες τοπίο του βάλτου κρύβει ένα σκοτεινό μυστικό.
Θα καταφέρει ο Σέρλοκ Χολμς να το αποκαλύψει;

Συντελεστές
Σκηνοθεσία – Θεατρική Διασκευή: Ανδρονίκη Αβδελιώτη
Πρωτότυπη μουσική – Σχεδιασμός ήχου: Ελίνα Καλαμποκίνη
Σχεδιασμός φωτισμού: Βασίλης Κλωτσοτήρας
Σκηνικά – Κοστούμια: Ανδρονίκη Αβδελιώτη, Νικόλαος Μαρμαροτούρης
Βοηθός σκηνοθέτη: Μάιρα Ξύδη
Τρέιλερ – Φωτογραφίες: Ναταλία Β.
Μοντάζ Τρέιλερ, Γραφιστική επεξεργασία αφίσας: Μάιρα Ξύδη

Παίζουν με αλφαβητική σειρά οι ηθοποιοί:

Ανδρονίκη Αβδελιώτη, Σωτήρης Καρκαλέμης, Αθηνά Μαυρομάτη, Μάιρα Ξύδη, Ποπέτα Σούκου, Κωνσταντίνος Τσιούγκος

Θέατρο Αλκμήνη
Διεύθυνση: Αλκμήνης 8-12/ K. Πετράλωνα/ Στάση Μετρό: Κεραμεικός
Παραστάσεις: Σάββατο 18:30, Κυριακή 21:00

Διάρκεια: 100′

Τιμές εισιτηρίων: 16 ευρώ (γενική είσοδος), 12 ευρώ (μειωμένο)

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/serlok-xolms-to-mystirio-tou-baltou/

Πληροφορίες-Κρατήσεις: 6942419151 / 210 – 3428650